Vragen Ouwehand over de ontdekking dat het vogel­griep­virus H5N8 op mensen is over­ge­sprongen


Indiendatum: 23 feb. 2021

Vragen van het lid Ouwehand (Partij voor de Dieren) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de ontdekking dat het vogelgriepvirus H5N8 op mensen is overgesprongen en de rol van Nederland bij het vergroten van de wereldwijde risico’s op zoönose-uitbraken

  1. Heeft u gezien dat zeker zeven mensen in Rusland besmet zijn geraakt met het vogelgriepvirus, nadat virusvariant H5N8 van dier op mens is overgesprongen?[1]
  2. Kunt u bevestigen dat hiermee voor het eerst is vastgesteld dat niet alleen de vogelgriepvarianten H5N1, H7N9 en H9N2 voor mensen gevaarlijk zijn, maar ook de variant H5N8?
  3. Heeft u gelezen dat Dr Anna Popova, hoofd van de Russische gezondheidsdienst Rospotrebnadzor, waarschuwt dat het een kwestie van tijd is tot het virus zodanig verder muteert dat het van mens op mens overdraagbaar wordt?
  4. Herinnert u zich dat onder andere de WHO waarschuwt dat de mortaliteit van vogelgriepvirusvariant H5N1 onder mensen 60% is?
  5. Kunt u bevestigen dat in de afgelopen jaren vogelgriepvarianten H5N1, H7N9 en H5N8 in de Nederlandse pluimveehouderij zijn rondgegaan?
  6. Kunt u bevestigen dat de variant H5N8, hetzelfde virus dat in Rusland mensen heeft besmet, sinds oktober 2020 ook weer in de Nederlandse pluimveehouderij rondwaart en heeft gezorgd voor diverse uitbraken in kippen- en eendenstallen, zoals afgelopen zaterdag nog in Noord-Brabant?[2]
  7. Heeft u het artikel ‘De volgende pandemie wordt uitgebroed in kolossale kippenstallen’ gelezen, waarin vogelgriepexpert prof. Thijs Kuiken de journalist ‘een spoedcursus’ gaf over het ontstaan van dodelijke vogelgriepvirussen en wat we daaraan kunnen doen?[3] Wanneer heeft uw ministerie kennis genomen van dit artikel?
  8. Zou u zeggen dat het artikel een juiste weergave van de feiten is over vogelgriep en dat ook de analyse van het risico op het ontstaan van een nieuwe zoönotische pandemie in de pluimveehouderij klopt? Zo nee, welke feiten en welke onderdelen van de analyse kloppen volgens u niet?
  9. Kunt u bevestigen dat vanwege H5N8-uitbraken in Nederland sinds oktober 2020 inmiddels meer dan 733.000 dieren zijn vergast bij vijftien bedrijven en één hobbydierhouder?[4]
  10. Kunt u bevestigen dat de belastingbetaler een groot deel van de kosten van het monitoren en bestrijden van dierziekten moet betalen, via het zogenaamde ‘Diergezondheidsfonds’? Wat zijn de totale kosten tot nu toe van het vergassen van deze dieren en de vergoedingen die zullen worden betaald aan de betrokken pluimveebedrijven? Hoe hoog is het bedrag dat door de belastingbetaler wordt betaald?
  11. Kunt u bevestigen dat stallen die vanwege vogelgriep zijn ‘geruimd’, dat wil zeggen: waarin alle dieren zijn vergast, doorgaans gewoon weer worden volgezet met nieuwe dieren? Vindt u dat verantwoord? Zo ja, kunt u dat toelichten?
  12. Bent u bereid te besluiten dat deze stallen niet opnieuw mogen worden gevuld? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?
  13. Was of is het u of uw ministerie bekend dat Nederlandse ‘vermeerderingsbedrijven’ (waar hennen en hanen worden gebruikt om bevruchte eieren te leggen waar plofkippen, leghennen of ouderdieren voor de vleeskuiken- of eiersector uitkomen) per jaar zo’n 540 miljoen van deze broedeieren exporteren en dat Rusland de grootste afzetmarkt is buiten de Europese Unie?[5] Zo ja, sinds wanneer?
  14. Kunt u bevestigen dat Nederland daarmee actief meewerkt aan het opbouwen dan wel in de benen houden van pluimvee-industrieën in andere landen?
  15. Was of is het u of uw ministerie bekend dat Rusland al jaren te maken heeft met veelvuldige uitbraken van het vogelgriepvirus en dat daar in de afgelopen jaren veel grote pluimveebedrijven, onder andere bedrijven met ouderdieren, zijn ‘geruimd’? Zo ja, sinds wanneer?
  16. Is het u of uw ministerie bekend dat Nederlandse bedrijven in 2018 al 242 miljoen broedeieren naar Rusland exporteerden en dat dit aantal mede door de uitbraken sinds 2019 nog verder is toegenomen?[6], [7]
  17. Is het u of uw ministerie bekend dat door de vogelgriepuitbraken in de Nederlandse pluimveehouderij dit najaar de export van Nederlandse broedeieren en eendagskuikens naar landen buiten de EU grotendeels instortte?
  18. Is het u of uw ministerie bekend dat uw collega van LNV met haar ministerie actief is gaan lobbyen om de handelsbelemmeringen op te heffen, toen ook Rusland onze broedeieren niet meer wilde hebben?
  19. Erkent u dat Nederland door het in de benen houden van de Russische pluimveehouderij, een beruchte brandhaard voor het vogelgriepvirus, rechtstreeks de kans heeft vergroot op het ontstaan van nieuwe uitbraken van het vogelgriepvirus, dat via trekvogels in oktober 2020 opdook in de Nederlandse pluimveehouderij, waardoor dit als een boemerang terug is gekomen?
  20. Wat vindt u ervan dat uw collega van LNV het niet nodig vindt om met u te overleggen over de inspanningen van haar ministerie om de export van broedeieren naar Rusland weer op gang te krijgen, terwijl het vogelgriepvirus nog volop rondwaart?[8]
  21. Vindt u het verantwoord dat de ministeries van Landbouw en Buitenlandse handel economische activiteiten blijven najagen die rechtstreeks gevaren kunnen opleveren voor de volksgezondheid in Nederland, aangezien u politiek verantwoordelijk bent op het moment dat er een nieuwe voor de mens gevaarlijke infectieziekte (zoönose) ontstaat? Kunt u dit toelichten?
  22. Kunt u bevestigen dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht moet houden op de preventie en de monitoring van dierziekten?
  23. Kunt u bevestigen dat de NVWA volgens recent onderzoek van Deloitte onvoldoende capaciteit en kwaliteit heeft om deze taken uit te voeren, waardoor er volgens Deloitte een grotere kans is dat er een dierziekte uitbreekt, dat een dierziekte pas later ontdekt wordt en dat een dierziekte zich verder kan verspreiden?[9]
  24. Heeft de minister van LNV in het najaar van 2020 met u overlegd voordat zij ook de NVWA inzette om de exportmarkten voor broedeieren weer te openen? Zo ja, wat was uw reactie? Zo nee, hoe kan dat, aangezien de ministeries van LNV en VWS samen verantwoordelijk zijn voor de NVWA?
  25. Zou het niet beter zijn als de NVWA onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van VWS komt te vallen? Zo nee, hoe voorkomt u dan dat de dienst wordt ingezet voor de economische belangen van de veehouderij terwijl zij de wettelijke taken moeten uitvoeren die van belang zijn om onder meer dierziekten te kunnen opsporen?
  26. Kunt u zich herinneren dat de Kamer u als gevolg van de aangenomen motie Ouwehand doorzettingsmacht heeft gegeven bij niet alleen de bestrijding, maar ook de preventie van besmettelijke dierziekten die een bedreiging vormen voor de volksgezondheid?[10]
  27. Zet u zich in voor de preventie van besmettelijke dierziekten en is daarbij voor u het voorzorgsbeginsel leidend? Zo ja, waar zie we daar bewijs van? Geldt dit volgens u ook voor uw collega’s van landbouw en buitenlandse handel?
  28. Bent u bereid te besluiten om te stoppen met de export van broedeieren en eendagskuikens? Zo nee, waarom niet?
  29. Kunt u bevestigen dat het kabinet, als gevolg van de aangenomen motie Ouwehand, voor het eind van 2020 een analyse klaar had moeten hebben van de grondoorzaken van het ontstaan van zoönosen, maar dat de expertgroep die deze analyse gaat uitvoeren pas half februari 2021 in het leven is geroepen en dat de resultaten hiervan pas voor de zomer van 2021 worden verwacht?[11]
  30. Vindt u het verantwoord om rustig af te wachten tot de zomer van 2021 terwijl wetenschappers al jaren waarschuwen dat 75% van de nieuwe infectieziekten die de mens bedreigen ontstaat door de manier waarop de mens omgaat met dieren en de natuur, en dat een nieuwe zoönotische pandemie elk moment kan ontstaan als we bewezen risico’s als de veehouderij niet aanpakken? Zo ja, kunt u dat uitleggen? Zo nee, wat gaat u in de tussentijd doen om de risico’s op het ontstaan van nieuwe zoönosen te verkleinen?
  31. Kunt u deze vragen één voor één en binnen een week beantwoorden?


[1] Bird flu: humans infected with H5N8 strain for first time in Russia | Bird flu | The Guardian

[2] Gevaarlijke vogelgriep in Sint-Oedenrode: 130 duizend kippen afgemaakt | De Volkskrant

[3]https://decorrespondent.nl/118...

[4] Bij drie bedrijven, rondom Sint Oedenrode en Puiflijk, zijn de dieren preventief vergast.

[5] Houderij van vleeskuikenouderdieren, cijfers en trends - Rabobank

[6] 'Maar liefst 83 procent broedeieren bestemd voor export' | Pluimveeweb.nl - Nieuws voor pluimveehouders

[7] Goede marktvraag broedeieren houdt aan - Nieuwe Oogst

[8] Beantwoording openstaande vragen Algemeen Overleg NVWA van 2 februari 2021, d.d. 9-2-2021

[9] Deloitte, 2020, Onderzoek of de capaciteit van de NVWA toereikend is voor het actuele en toekomstige takenpakket – bijlage bij het eindrapport

[10] Motie Ouwehand, Kamerstuk 25295, nr. 379

[11] Motie Ouwehand, Kamerstuk 25295, nr. 452

Live Kijk mee