Vragen Van Esch/Van Raan over het actief ontmoe­digen van onnodige reizen naar risi­co­ge­bieden


Indiendatum: 19 aug. 2020

Vragen van de leden Van Esch en Van Raan (Partij voor de Dieren) aan de ministers van BuZa, VWS en I&W over het actief ontmoedigen van onnodige reizen naar risicogebieden.

1) Kent u het bericht “1 op de 5 nieuwe coronapatiënten was kort daarvoor op vakantie in buitenland”?[1]

2) Klopt het dat van de ruim 4.000 nieuwe coronabesmettingen die de afgelopen week werden vastgesteld er 738 in de twee weken daarvoor in het buitenland zijn geweest? Zo nee, hoe zit het dan?

3) Erkent u dat op dit moment onnodig veel nieuwe besmettingen vanuit het buitenland Nederland binnenkomen? Zo nee, waarom niet?

4) Erkent u dat de waarschuwing van het label ‘code oranje’ kennelijk niet voldoende is om het aantal onnodige reizen naar risicogebieden in voldoende mate in te perken? Zo nee, waarom niet?

5) Hoe gaat u de dagelijkse stroom aan nieuwe besmettingen vanuit het buitenland stoppen?

6) Hoe gaat u voorkomen dat mensen nog massaal afreizen naar bestemmingen met code oranje?

7) Kent u de motie Van Esch c.s. waarin de Kamer de regering oproept om “vliegreizen naar risicogebieden actiever te ontmoedigen”?[2]

8) Hoe gaat u deze motie uitvoeren?

9) Erkent u dat bestemmingen met code geel ook vrij plotseling in code oranje kunnen veranderen, zoals recent nog het geval was met o.a. Brussel, Parijs, Marseille, Madrid, Mallorca, Ibiza en verschillende Spaanse regio’s?[3]

10) Deelt u de mening dat het daarom verstandig is om ook reizen naar bestemmingen met code geel actief te ontmoedigen? Zo nee, waarom niet?

11) Herinnert u zich de recente publiekscampagne van de Rijksoverheid toen er op OV-haltes posters hingen met teksten als “met de bus, alleen als het noodzakelijk is”?[4]

12) Is een dergelijke campagne volgens u ook een optie voor het actief ontmoedigen van vliegreizen? Zo nee, waarom niet?

13) Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat er weer volop reclames in omloop zijn voor ploftickets en dat op websites waar vliegtickets kunnen worden geboekt niet of nauwelijks melding wordt gemaakt van het reisadvies bij bepaalde bestemmingen?[5] [6] [7] Zo nee, waarom niet?

14) Deelt u de mening dat ook op websites waar vliegtickets kunnen worden geboekt duidelijk moet worden gemaakt wat het reisadvies is bij de beschikbare bestemmingen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat is hierop uw inzet?

15) Deelt u de mening dat ook op websites waar vliegtickets kunnen worden geboekt het reizen naar risicobestemmingen actief dient te worden ontmoedigd? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat is hierop uw inzet?

16) Kent u de actie van Corendon waarbij tijdens de verzengende hittegolf de korting op vliegtickets opliep bij hogere temperaturen?[8]

17) Deelt u de mening dat, vanwege o.a. de klimaatcrisis en de coronacrisis, dergelijke reclames voor ploftickets volstrekt ongepast zijn? Zo nee, waarom niet?

18) Wat is uw inzet om het aantal reclames voor ploftickets in te dammen?

19) Kunt u alsnog een concreet antwoord geven op de eerdere vragen van het lid Van Raan over de onwenselijkheid van het bagatelliseren van volksgezondheidrisico’s en de waarde van code oranje door Corendon?[9]

20) Kent u het bericht “De coronateststraat op Schiphol is 'moeilijk te vinden' en 'de capaciteit is onvoldoende'”?[10]

21) Klopt het dat de capaciteit van de teststraat op Schiphol nog steeds onvoldoende is? Zo ja, hoe gaat u dit oplossen? Zo nee, waar blijkt dat uit?

22) Klopt het dat de GGD nog geen verzoek heeft gekregen om de testcapaciteit en informatievoorziening op te schalen naar 100 procent van de vluchten uit risicogebieden? Zo ja, waarom is die opdracht nog niet gegeven?

23) Wanneer gaat u de GGD alsnog verzoeken om de capaciteit en informatievoorziening op te schalen naar 100 procent van de vluchten uit risicogebieden?

24) Wat is de stand van zaken omtrent teststraten op andere Nederlandse luchthavens?

25) Kunt u deze vragen binnen een week beantwoorden?

[1] Hart van Nederland (18 augustus 2020): https://www.hartvannederland.n...

2 Motie Van Esch c.s. (12 augustus 2020). Kamerstuk: 25295-495.

https://www.partijvoordedieren...

3 NOS (15 augustus 2020): https://nos.nl/artikel/2344206...

4 https://twitter.com/MinIenW/st...

5 https://www.vliegtickets.nl/

6 https://www.corendon.nl/

7 https://www.transavia.com/nl-N...

8 Corendon: “hoe heter… hoe beter”: https://www.corendon.nl/temperatuur

9 Antwoord op Kamervragen van het lid Van Raan (30 juli 2020). Kamerstuk: 2020D30727. Vraag 4 en 5. https://www.partijvoordedieren...

10 EenVandaag (18 augustus 2020): https://eenvandaag.avrotros.nl...

Indiendatum: 19 aug. 2020
Antwoorddatum: 9 sep. 2020

Antwoorden op Kamervragen van de Kamerleden Van Esch (PvdD) en Van Raan (PvdD) over het actief ontmoedigen van onnodige reizen naar risicogebieden.

Vraag 1
Kent u het bericht '1 op de 5 nieuwe coronapatiënten was kort daarvoor op vakantie in buitenland'? [1]

Antwoord 1
Ja.

Vraag 2
Klopt het dat van de ruim 4.000 nieuwe coronabesmettingen die de afgelopen week werden vastgesteld, er 738 in de twee weken daarvoor in het buitenland zijn geweest? Zo nee, hoe zit het dan?

Antwoord 2
De wekelijkse epidemiologische update van het RIVM geeft aan dat er in week 34 (11-18 augustus) inderdaad sprake was van het feit dat 18,4% van de COVID-19 patiënten voor aanvang van de ziekte in het buitenland is geweest.

Vraag 3
Erkent u dat op dit moment onnodig veel nieuwe besmettingen vanuit het buitenland Nederland binnenkomen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3
Import van COVID-19 uit het buitenland moet zo veel mogelijk voorkomen worden. Daarom worden al verschillende maatregelen getroffen. Zie vraag 5 voor deze maatregelen.

Vraag 4
Erkent u dat de waarschuwing van het label ‘code oranje’ kennelijk niet voldoende is om het aantal onnodige reizen naar risicogebieden in voldoende mate in te perken? Zo nee, waarom niet?

Vraag 6
Hoe gaat u voorkomen dat mensen nog massaal afreizen naar bestemmingen met code oranje?

Antwoord 4 en 6
Een oranje reisadvies voor een land of een gebied betekent dat niet-noodzakelijke reizen, waaronder toeristische reizen, naar dat land of gebied worden afgeraden. Het is de verantwoordelijkheid van de reiziger zelf om de afweging te maken of een reis noodzakelijk is of niet. Het ministerie van Buitenlandse Zaken ondersteunt via verschillende instrumenten, waaronder het reisadvies, communicatie via de NederlandWereldWijd-website, het 24/7 ContactCenter en de BZ-reisapp, de Nederlandse burger om hierin een weloverwogen keuze te maken. Communicatie naar de burger over o.a. reisadviezen wordt op regelmatige basis in interdepartementaal verband besproken.

Overigens zijn er op dit moment 2 verschillende aanleidingen voor een oranje reisadvies voor een land in de EU. Er zijn landen met een oranje reisadvies, omdat het RIVM oordeelt dat de gezondheidssituatie niet veilig is (COVID-risico-gebied). Ook landen die beperkende maatregelen invoeren voor Nederlanders zoals quarantaine bij aankomst vanwege de gezondheidssituatie in Nederland krijgen een oranje reisadvies (zoals bijvoorbeeld het VK en Finland), omdat die beperkende maatregelen zich niet verenigen met een toeristisch reispatroon. Voor reizigers die terugkeren uit dergelijke landen geldt geen quarantainemaatregel. Of quarantainemaatregelen gelden bij terugkeer wordt duidelijk gecommuniceerd in de reisadviezen en via andere kanalen.

Vraag 5
Hoe gaat u de dagelijkse stroom aan nieuwe besmettingen vanuit het buitenland stoppen?

Antwoord 5
Op mijn verzoek voert het RIVM wekelijks een inventarisatie uit van landen die onveilig zijn om naar toe te reizen. Hiervoor wordt onder andere gekeken naar het aantal besmettingen en het aantal testen uitgevoerd in dat land. Ook wordt het aantal positief geteste personen met een reishistorie in het betreffende land meegewogen. Daarnaast worden de diplomatieke posten geraadpleegd voor meer informatie over de situatie van een land of gebied. Op basis van de inventarisatie onveilige landen van het RIVM wordt het reisadvies van de Rijksoverheid telkens aangepast.

Reizigers die naar een oranje gebied afgereisd zijn dat een COVID-19 risicogebied is, worden dringend geadviseerd om 10 dagen in thuisquarantaine te gaan bij aankomst in Nederland. Daarnaast is op Schiphol een teststraat (dit betreft een onderzoeksetting) ingericht om reizigers uit dergelijke risicogebieden direct te kunnen testen bij hun aankomst in Nederland. Bij de gates worden reizigers opgewacht door GGD-personeel dat hen o.a. begeleidt naar deze teststraat en informatie geeft over thuisquarantaine. Ook vooraf aan hun reis worden reizigers bewust gemaakt van de gevolgen van een reis (met vliegtuig). Om aan boord van een vliegtuig toegelaten te worden, moet elke passagier een gezondheidsverklaring invullen waarin hij/zij verklaart geen klachten te hebben die duiden op COVID-19 en bewust is van de gevolgen van de reis.

Ook voor landen met een geel reisadvies worden reizigers geadviseerd om zich in het buitenland zowel te houden aan de maatregelen die in Nederland gelden als aan de lokale maatregelen. Deze boodschap wordt via verschillende communicatie kanalen, waaronder het reisadvies, gecommuniceerd.

Vraag 7
Kent u de motie-Van Esch c.s. waarin de Kamer de regering oproept om “vliegreizen naar risicogebieden actiever te ontmoedigen”? [2]

Antwoord 7
Ja.

Vraag 8
Hoe gaat u deze motie uitvoeren?

Antwoord 8
Tijdens het plenaire debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus van 12 augustus jl. heeft de minister-president aangegeven uitvoering te geven aan de motie door reisorganisaties te wijzen op het bijzondere karakter van de noodzakelijk reizen. De minister van IenW heeft de Nederlandse reisorganisaties en de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen hierop gewezen via een brief.

Vraag 9
Erkent u dat bestemmingen met code geel ook vrij plotseling in code oranje kunnen veranderen, zoals recent nog het geval was met o.a. Brussel, Parijs, Marseille, Madrid, Mallorca, Ibiza en verschillende Spaanse regio’s? [3]

Antwoord 9
Ja, er is sinds op 15 juni jl. het wereldwijde oranje reisadvies werd losgelaten en de reisadviezen voor EU landen werden aangepast naar een gele classificatie indien de situatie dat toeliet, ook steeds voor gewaarschuwd dat reisadviezen in verband met de snel veranderende virusdynamiek weer naar een oranje classificatie opgeschaald kunnen worden. Dit is via de kanalen van het ministerie van Buitenlandse Zaken en andere overheids-communicatiekanalen gecommuniceerd aan het publiek, de reisbranche en andere belanghebbenden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken baseert zijn reisadviezen op de wekelijkse beoordeling van het RIVM van de COVID-19 situatie in die landen.

Vraag 10
Deelt u de mening dat het daarom verstandig is om ook reizen naar bestemmingen met code geel actief te ontmoedigen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 10
Het ministerie van Buitenlandse Zaken baseert reisadviezen op basis van de situatie in het desbetreffende land. Via de kleurcode wordt inzichtelijk gemaakt hoe veilig een land of gebied is. De situatie in landen met code geel of oranje verschilt dus van elkaar en het is voor de Nederlandse burger van belang dat deze verschillen inzichtelijk blijven. Daarom is het niet wenselijk om dezelfde waarschuwingen af te geven voor oranje en gele kleurcodes. Een gele kleurcode voor een land houdt in dat daar veiligheidsrisico’s zijn. Reizigers worden aangeraden goed voorbereid op reis te gaan. Zoals in het antwoord van vraag 9 staat genoemd waarschuwt het ministerie van Buitenlandse Zaken reizigers dat als gevolg van nieuwe virusuitbraken het gele reisadvies voor bepaalde gebieden of landen weer kan worden aangescherpt.

Vraag 11
Herinnert u zich de recente publiekscampagne van de Rijksoverheid toen er op OV-haltes posters hingen met teksten als “met de bus, alleen als het noodzakelijk is”? [4]

Antwoord 11
Ja.

Vraag 12
Is een dergelijke campagne volgens u ook een optie voor het actief ontmoedigen van vliegreizen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 12
In mijn brief van 30 juli 2020 (Aanhangsel van de Handelingen 3637) met antwoorden op vragen van het lid Van Raan (PvdD) heb ik aangegeven dat reizen reeds wordt ontmoedigd door voor bepaalde gebieden een oranje reisadvies uit te brengen en dit reisadvies op verschillende manieren onder de aandacht te brengen.

Vraag 13
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat er weer volop reclames in omloop zijn voor ploftickets en dat op websites waar vliegtickets kunnen worden geboekt, niet of nauwelijks melding wordt gemaakt van het reisadvies bij bepaalde bestemmingen? [5] [6] [7] Zo nee, waarom niet?

Vraag 14
Deelt u de mening dat ook op websites waar vliegtickets kunnen worden geboekt, duidelijk moet worden gemaakt wat het reisadvies is bij de beschikbare bestemmingen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat is hierop uw inzet?

Vraag 15
Deelt u de mening dat ook op websites waar vliegtickets kunnen worden geboekt, het reizen naar risicobestemmingen actief dient te worden ontmoedigd? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat is hierop uw inzet?

Antwoord 13, 14 en 15
Reisorganisaties worden aangemoedigd om een link naar het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken op te nemen. Veel organisaties doen dit ook al.

Het staat reisorganisaties en luchtvaartmaatschappijen vrij om reizen aan te bieden en aan te prijzen. Mits de reizigers zich aan de RIVM-richtlijnen houden, stellen de reis- en luchtvaartbranche hen in staat om van een op vakantie te gaan of een noodzakelijke reis te maken. Hoewel ik reisorganisaties en luchtvaartmaatschappijen niet kan verplichten hun aanbod te wijzigen, vind ik het niet passen dat reizen naar oranjegebieden worden aangeprezen als mogelijke vakantiebestemming. Zoals aangegeven in antwoord op vraag 8 heeft de minister van IenW reisorganisaties hierop gewezen via een brief.

Vraag 16
Kent u de actie van Corendon waarbij tijdens de verzengende hittegolf de korting op vliegtickets opliep bij hogere temperaturen?

Antwoord 16
Ja.

Vraag 17
Deelt u de mening dat, vanwege o.a. de klimaatcrisis en de coronacrisis, dergelijke reclames voor ploftickets volstrekt ongepast zijn? Zo nee, waarom niet?

Vraag 18
Wat is uw inzet om het aantal reclames voor ploftickets in te dammen?

Antwoord op vraag 17 en 18
Graag verwijs ik u naar het antwoord op de vragen 13, 14 en 15.

Vraag 19
Kunt u alsnog een concreet antwoord geven op de eerdere schriftelijke vragen van het lid Van Raan over de onwenselijkheid van het bagatelliseren van volksgezondheidrisico’s en de waarde van code oranje door Corendon? [9]

Antwoord 19
Uw Kamer heeft op 30 juli 2020 (Aanhangsel van de Handelingen 3637) de verzochte concrete antwoorden ontvangen.

Vraag 20
Kent u het bericht 'De coronateststraat op Schiphol is 'moeilijk te vinden' en 'de capaciteit is onvoldoende''? [10]

Antwoord 20
Ja.

Vraag 21
Klopt het dat de capaciteit van de teststraat op Schiphol nog steeds onvoldoende is? Zo ja, hoe gaat u dit oplossen? Zo nee, waar blijkt dat uit?

Antwoord 21
Op dit moment is de testcapaciteit op Schiphol ca. 800-1000 testen per dag. Vanwege de huidige druk op de labcapaciteit en omdat het hier nog gaat om een onderzoeksetting naar het effect van testen van mensen/reizigers zonder klachten, wordt er vooralsnog niet opgeschaald. Op zijn vroegst verwacht ik het resultaat en een advies van dit onderzoek half september.

Vraag 22
Klopt het dat de GGD nog geen verzoek heeft gekregen om de testcapaciteit en informatievoorziening op te schalen naar 100 procent van de vluchten uit risicogebieden? Zo ja, waarom is die opdracht nog niet gegeven?

Vraag 23
Wanneer gaat u de GGD alsnog verzoeken om de capaciteit en informatievoorziening op te schalen naar 100 procent van de vluchten uit risicogebieden?

Antwoord 22 en 23
Dat klopt. Op dit moment moeten we allereerst weten hoe effectief de teststraat is op Schiphol omdat het hier gaat om het testen van mensen zonder klachten. Daarom is er op Schiphol ook direct een onderzoek gestart. Ik verwacht de resultaten van dit onderzoek half september. Ten tweede nam de druk op de lab capaciteit de afgelopen weken sterk toe. Op de drukste dag van de week in week 34 was er zelfs een stijging van 40% in het aantal afgenomen testen, ten opzichte van de drukste dag in week 33. Dit komt onder meer doordat steeds meer mensen zonder klachten zich laten testen. Dit legt een grote druk op de testketen en testcapaciteit van de GGD’en en laboratoria.

Vraag 24
Wat is de stand van zaken omtrent teststraten op andere Nederlandse luchthavens?

Antwoord 24
De eerste oriëntatie gesprekken met andere luchthavens dan Schiphol hebben plaatsgevonden. Uitbreiding is echter met name afhankelijk van de druk op de lab capaciteit en de resultaten van het onderzoek op Schiphol. Vergeleken met Schiphol komen er relatief veel minder reizigers uit COVID-19 risicogebieden aan op deze luchthavens. Daarnaast moeten deze mensen alsnog 10 dagen in quarantaine, en kunnen zij zich ook bij (milde) klachten laten testen bij een GGD in hun eigen regio.

Vraag 25
Kunt u deze vragen vanwege de urgentie binnen een week beantwoorden?

Antwoord 25
Het is helaas niet gelukt bovenstaande vragen binnen een week te beantwoorden.

[1] Hart van Nederland (18 augustus 2020): https://www.hartvannederland.nl/nieuws/2020/nieuwecoronapatienten-vakantie-buitenland/

[2] Motie-Van Esch c.s., d.d. 12 augustus 2020 (Kamerstuk 25295-nr. 495).

[3] NOS (15 augustus 2020): https://nos.nl/artikel/2344206-oranje-reisadvies-en-quarantaine-voor-brusselparijs-madrid-mallorca-en-ibiza.html

[4] https://twitter.com/MinIenW/status/1265961957779279875

[5] https://www.vliegtickets.nl/

[6] https://www.corendon.nl/

[7] https://www.transavia.com/nl-NL/home/

[8] Corendon: “hoe heter… hoe beter”: https://www.corendon.nl/temperatuur

[9] Antwoord op vraag 4 en 5 van de schriftelijke vragen van het lid Van Raan, d.d. 30 juli 2020 (documentnummer 2020D30727).

[10] EenVandaag (18 augustus 2020): https://eenvandaag.avrotros.nl/item/de-coronateststraat-op-schiphol-is-moeilijk-te-vinden-en-de-capaciteit-isonvoldoende/