Vragen Vestering en Van Esch over de onac­cep­tabele gezond­heids­schade door stik­stof­uit­stoot


Indiendatum: 19 jan. 2023

Kamervragen van de leden Vestering en Van Esch (beiden Partij voor de Dieren) aan de minister voor Natuur en Stikstof en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de onacceptabele gezondheidsschade door stikstofuitstoot

1. Kunt u bevestigen dat u in antwoord op eerdere Kamervragen[1] heeft geschreven dat in Nederland jaarlijks 7.500 tot 9.000 mensen vroegtijdig sterven door fijnstof in de lucht en dat de landbouwsector betrokken is bij ruim de helft van deze fijnstofconcentraties?

2. Kunt u bevestigen dat de betrokkenheid van de landbouwsector bestaat uit de stikstofuitstoot (ammoniak bij secundair fijnstof) en uit deeltjes van mest, veren, huid, haar, voer en strooisel (primair fijnstof)?[2]

3. Kunt u bevestigen dat ook de industrie en mobiliteit (inclusief luchtvaart) verantwoordelijk zijn voor de vorming van secundair fijnstof, door de uitstoot van stikstofoxiden? Bij welk deel van de fijnstofconcentraties zijn de sectoren industrie en mobiliteit betrokken?

4. Klopt het dat in 2021 de normoverschrijdingen van fijnstof PM10 op landelijk niveau zijn toegenomen ten opzichte van 2020, met name in gebieden met intensieve veehouderij?[3] Hoe beoordeelt u dit?

5. Kunt u bevestigen dat fijnstof PM2,5 (onder andere gevormd door ammoniak en stikstofoxiden) leidt tot verminderde longfunctie, astma, COPD, longkanker en hart- en vaatziekten?[4]

6. Klopt het dat de Wereldgezondheidsorganisatie in 2015 heeft geconcludeerd dat er een significante relatie bestaat tussen fijnstof PM2,5 en longkanker, blaaskanker en leukemie bij kinderen en dat meerdere wetenschappelijke studies een relatie leggen tussen PM2,5 en de toename van borstkanker?

7. Klopt het dat Nederland het tweede land ter wereld is waar het vaakst blaaskanker[5] en borstkanker[6] voorkomt? Aan welke factoren wordt dit toegeschreven?

8. Kunt u bevestigen dat u schreef dat het behalen van het stikstofdoel uit het regeerakkoord (50% emissiereductie in 2030) tot een aanvullende winst van 15.000 levensjaren kan leiden, bovenop wat bereikt kan worden door de maatregelen uit het Schone Lucht Akkoord?[7] Waarom heeft u deze cruciale reden voor stikstofreductie vooralsnog niet benadrukt in het stikstofdebat?

9. Vindt de minister van VWS deze gezondheidswinst ook cruciaal? Zo ja, wat is de inzet van de minister van VWS om deze stikstof- en luchtkwaliteitsdoelen daadwerkelijk te realiseren?

10. Beaamt de minister voor Natuur en Stikstof dat de huidige stikstofaanpak, met onder andere het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG), alleen gericht is op het ontlasten van natuurgebieden en niet op het verbeteren van de volksgezondheid, omdat het verplaatsen van vervuilende bedrijven tot de maatregelen behoort?

11. Beaamt u dat bij het verplaatsen van veehouderijen weg van natuurgebieden, het risico reƫel is dat deze veehouderijen dichter in de buurt van woonkernen komen, waarmee ze de volksgezondheid verder belasten? Zo ja, wat gaat u doen om dit te voorkomen?

12. Gaat u het verplaatsen van vervuilende bedrijven, waaronder veehouderijen, schrappen als maatregel uit de stikstofaanpak, omdat dit neerkomt op het verplaatsen van problemen? Zo nee, waarom niet?

13. Delen deze ministers de zorg over het feit dat deelname aan het Schone Lucht Akkoord (SLA), onder verantwoordelijkheid van het ministerie van I&W, volledig vrijwillig en niet juridisch bindend is, waardoor er geen garantie is dat de maatregelen voor een betere luchtkwaliteit, waaronder stikstof, daadwerkelijk uitgevoerd zullen worden en effect zullen hebben? Zo ja, wat is de inzet van deze ministers om de maatregelen uit het SLA verplicht te stellen?


[1] Kamerstuk 2022D44810
[2] https://www.kennisplatformveehouderij.nl/sites/default/files/2022-08/220623%20Kennisbericht%20Ammoniak%20en%20fijnstof%20DEF.pdf
[3] 13e Monitoringsrapportage Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit
[4] https://www.bd.nl/opinie/opinie-discussieer-niet-over-stikstof-maar-over-gezondheid-br~a3450aeb
[5] https://www.wcrf.org/cancer-trends/bladder-cancer-statistics
[6] https://www.wcrf.org/cancer-trends/breast-cancer-statistics
[7] Kamerstuk 2022D44810