Vragen Van Raan over het zelf­sturend vermogen van banken in de klimaat­crisis


Indiendatum: mei 2022

Schriftelijke vragen van het Kamerlid Van Raan (Partij voor de Dieren) aan de minister van Financiën over het zelfsturend vermogen van banken in de klimaatcrisis

1. Heeft u het artikel ‘Aandeelhoudersactivisme gaat niet snel genoeg’ gelezen in het FD van 3 mei 2022?[1] Wat is uw reactie hierop?

2. Bent u bekend met het nieuwe beleid van de ING-bank ten aanzien van de financiering van en dienstverlening aan de fossiele industrie?[2] Bent u ook bekend met de daarop volgende analyse van dit nieuwe beleid door de financiële onderzoeksorganisatie BankTrack[3], waaruit blijkt dat deze directe projectfinanciering slechts een beperkt deel uitmaakt van de totale fossiele geldstromen van ING? Bent u het eens met ze analyse? Zo nee, op welke punten niet?

3. Bent u tevens bekend met onderzoek van Duff en Phelps, dat laat zien dat veel olie- en gasbedrijven nieuwe fossiele projecten vooral financieren door middel van corporate loans en obligaties, en slechts in mindere mate door projectfinanciering?[4] Hoe beoordeelt u deze vorm van financiering?

4. Bent u bekend met het recente rapport van de Eerlijke Bankwijzer, waaruit blijkt dat nog altijd zo’n 75% van ING’s kredieten aan de energiesector naar fossiel gaat[5]?

5. Bent u van mening dat deze inspanning van ING, in het licht van de klimaaturgentie, de maximale inspanning is die zij kan doen om haar steentje bij te dragen aan het beteugelen van de klimaat- en biodiversiteitscrisis?

6. Bent u bekend met de bevindingen van het ECB dat niet één van de grote Europese banken, waaronder ING, voldoet aan de eisen rondom disclosure van klimaatrisico’s?[6]

7. Bent u bekend met de conclusie van het gerenommeerde International Energy Agency (IEA) een jaar geleden, dat binnen een 1.5 graden-scenario geen nieuwe fossiele projecten meer gestart kunnen worden?[7]

8. Hoe beoordeelt u dit licht, de plannen van ING om nieuwe fossiele projecten te financieren?

9. Bent u bekend met de Oxford Briefing Paper van de Oxford Sustainable Finance Group waarin de implicaties van dit IEA-rapport worden genoemd?[8]

10. Hoe beoordeelt u dit licht, de plannen van ING om nieuwe fossiele projecten te financieren?

11. Bent u bekend met het recente derde deel van het IPCC-rapport, waarin gesproken wordt dat er géén ruimte meer is voor investering in fossiele infrastructuur en dat 3 tot 6 keer meer investeringen nodig zijn in duurzame energie[9]?

12. Hoe beoordeelt u dit licht, de plannen van ING om nieuwe fossiele projecten te financieren?

13. Bent u bekend met de conclusie van het IPCC-rapport dat “Climate-related financial risks remain greatly underestimated by financial institutions and markets, limiting the capitical reallocated needed for the low-carbon transition. (…) Stronger steering by regulators and policy makers has the potential to close this gap”?

14. Bent u het ermee eens dat ING, met slechts het stoppen met directe projectfinanciering, nog steeds ernstig tekortschiet om te voldoen aan de aanbevelingen van het IPCC?

15. Klopt het dat ING en andere financiële instellingen op deze manier de brede welvaart schaden en de Sustainable Development Goals ondermijnen, zeker op de lange termijn? Zo ja, wat zijn voorbeelden van de manier waarop dat gebeurt?

16. Onderschrijft u de conclusie dat het huidige model van zelfsturing – het klimaatakkoord voor de financiële sector voor financiële instellingen – als te vrijblijvend wordt ervaren, gezien de urgentie van de klimaatcrisis?

17. Bent u het ermee eens dat dwingender overheidsbeleid nodig is om de financiele sector te helpen verduurzamen, aangezien het huidige beleid als te vrijblijvend wordt ervaren? Zo ja, wat zijn uw plannen? Zo nee, bent u het er wel mee eens dat maatschappelijke druk een effectief sturingsmiddel is? Kunt u dit bevestigen door een aantal voorbeelden te geven van effectieve maatschappelijke druk in de klimaatcrisis? Welke rol zou de overheid kunnen spelen in het vergroten van die maatschappelijke druk?

18. Hoever bent u, aangezien de Rijksoverheid een grote klant is van ING, met het gesprek met ING over het fossiele beleid, en bent u bereid om een publiekelijk statement te maken dat u van uw huisbankier ambitieuzer klimaatbeleid verwacht? Zo ja, wat zijn uw plannen? Zo nee, waarom bent u hiertoe niet bereid? Kunt u in dit antwoord ook betrekken hoe dit past bij de ambitie van het Rijk om duurzaam in te kopen?

19. Omdat het er niet op lijkt dat ING de komende tijd overtuigend haar fossiele activiteiten gaat stoppen, welke alternatieven bent u aan het ontwikkelen om ING als huisbankier weg te doen?

20. Op welke manier zou een klimaatplicht de brede welvaart kunnen vergroten en een positief effect kunnen hebben op de SDG’s?

21. Bent u bereid om een nieuw sturingsmodel met daarin een zogeheten klimaatplicht te ontwikkelen voor alle Nederlandse financiële instellingen? Zo ja, wat zijn uw plannen? Zo nee, wat is er – middenin de klimaatcrisis, op het moment dat u constateert dat het niet vanzelf gebeurt – volgens u raar aan om erop aan te sturen dat alle leningen en beleggingen in lijn worden gebracht met het 1,5 graad doel uit het Parijs-Akkoord, en er dus op aan te sturen dat financiële instellingen per direct stoppen met investeren in nieuwe winning van steenkool, olie en gas, in teeroliezanden, in olie- en gaswinning in het poolgebied, in kolencentrales en in fossiele infrastructuur, en een plan maken voor de versnelde uitfasering van álle investeringen in olie- en gasprojecten en –bedrijven?

22. Bent u bekend met de uitspraak, onterecht toegeschreven aan Edwin Burke[10],: ‘“The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing.”?

23. In hoeverre vindt u dat het ongehinderd doorgaan van ING met het financieren van fossiele activiteiten terwijl zij en u beter horen te weten dat bovenstaande uitspraak van toepassing is op de leiding van ING?


[1] Aandeelhoudersactivisme gaat niet snel genoeg (fd.nl)

[2] https://www.ing.com/Newsroom/News/ING-steps-up-renewable-energy-efforts-and-restricts-financing-of-new-oil-gas-fields.htm

[3] https://www.banktrack.org/news/dutch_bank_ing_to_stop_financing_new_upstream_oil_and_gas_projects

[4] https://www.kroll.com/-/media/assets/pdfs/publications/valuation/oil-and-gas-intelligence-report-upstream-sector-2018.pdf

[5] https://eerlijkegeldwijzer.nl/home-eerlijke-geldwijzer/nieuws/2021/abp-allianz-en-ing-financieren-de-klimaatcrisis/

[6] https://www.ft.com/content/aaa06d90-0356-44b4-b637-0e47c9003ba4

[7] https://www.iea.org/news/pathway-to-critical-and-formidable-goal-of-net-zero-emissions-by-2050-is-narrow-but-brings-huge-benefits

[8] https://www.smithschool.ox.ac.uk/publications/wpapers/OXSFGBriefing-IEA-NZE-Clean.pdf

[9] https://report.ipcc.ch/ar6wg3/pdf/IPCC_AR6_WGIII_SummaryForPolicymakers.pdf, E5.1

[10] https://www.openculture.com/2016/03/edmund-burkeon-in-action.htm