Vragen Van Raan en Teunissen over export­steun uit Neder­lands belas­tinggeld voor een omstreden project op de Fili­pijnen


Indiendatum: 26 aug. 2021

Schriftelijke vragen van de leden Van Raan en Teunissen (beide PvdD) aan de staatssecretaris van Financiën en de minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over exportsteun uit Nederlands belastinggeld voor een omstreden project op de Filipijnen

  1. Kunt u bevestigen dat u de brief van Both Ends, de Vogelbescherming, IUCN NL en verschillende partnerorganisaties van Both Ends op de Filipijnen van 15 juli 2021 hebt ontvangen over de signalen die zij hebben opgevangen over een grote exportkredietverzekering die zal worden verleend aan Boskalis voor de aanleg van een luchthaven in Manila Bay?
  2. Klopt het dat u van plan bent om een exportkredietverzekering te verstrekken aan Boskalis voor de aanleg van een luchthaven in Manila Bay? Zo ja, om welk geldbedrag zou het gaan? Zo nee, kunt dan bevestigen dat dit geheel niet aan de orde is?
  3. Klopt het dat er al een dekkingstoezegging is gegeven aan Boskalis, dan wel een andere Nederlandse exporteur, in relatie tot het NMIA (New Manila International Airport) project in de Filippijnen?[1] Zo ja, op basis van welke sociale en milieu afwegingen is deze dekkingstoezegging gegeven? Hoe verenigt zich dit met de lopende due diligence? Betekent dit dan ook dat er nu automatisch een verplichting tot het verstrekken van een verzekeringspolis bestaat? Welke mogelijkheden heeft u en ADSB nog om invloed uit te oefenen op het project en de nu lopende due diligence?
  4. Heeft Atradius DSB een risicoanalyse gemaakt? Zo ja, wat kwam hier uit en hoe beoordeelt u deze risicoanalyse? Zo nee, waarom is er geen risicoanalyse gemaakt en bent u bereid Atradius hier alsnog toe te bewegen?
  5. Bent u bekend met het bericht dat er al mensen onder druk zijn verhuisd en dat er een groot deel van de mangroven in het projectgebied inmiddels is weggehaald?[2] Kunt u bevestigen dat dit klopt?
  6. Zijn de gedwongen verhuizingen en vernietiging van natuur met internationaal belang meegewogen in de risicoanalyse? Zo ja, op welke manier precies, hoe kwalificeerde u dit risico en hoe is dit meegewogen in de beoordeling? Zo nee, waarom niet?
  7. Welke internationale gevolgen en lange termijngevolgen voor mensen en natuur zijn in kaart gebracht bij de risicoanalyse?
  8. Onderschrijft u het internationale belang van de wetlands? Zo ja, wat is het internationale belang volgens u? Zo nee, waarom niet en hoe kan het dat dan dat natuurorganisaties, zoals bijv. de Vogelbescherming, vinden dat dat wel zo is?
  9. Erkent u dat er reeds onherstelbare vernietiging van een ecosysteem van internationaal belang heeft plaatsgevonden? Zo nee, hoe zit het dan met de schade die nu – ter voorbereiding op de landaanwinning – is toegebracht aan mangroven en zeer ernstig is met langdurige ecologische gevolgen, aangezien de gekapte mangroven decennia oud zijn, en mangrovebossen wereldwijd tot de meest bedreigde ecosystemen horen?
  10. Vormen de gedwongen verhuizingen en de vernietiging van natuur van internationaal belang die reeds hebben plaatsgevonden ten behoeve van dit project, aanleiding voor u om de exportkredietverzekering niet te verstrekken? Kunt u deze vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
  11. Kunt u uitsluiten dat bij dit project nog meer mensen hun huis en inkomen verliezen en dat er een wetland van internationaal belang verder zal worden vernietigd? Kunt u deze vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
  12. Op welke manier gaat u bij het verstrekken van deze ekv nog gehoor geven aan de motie Alkaya en Van Raan[3] over geen exportkredietverzekeringen verstrekken bij risico’s op mensenrechtenschendingen of milieuschade, nu onaanvaardbare risico’s zich al gematerialiseerd hebben?
  13. Bent u van mening dat gedwongen verhuizingen onomkeerbare gevolgen hebben die op de lange termijn voelbaar zijn mensenrechtenschendingen zijn? Kunt u deze vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
  14. Bent u van mening dat risico’s dat de bewoners van het gebied hun thuis en inkomen verliezen en dat een wetland van internationaal belang wordt vernietigd aanvaardbaar zijn? Kunt u deze vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
  15. Herinnert u zich de vele eerdere vragen van de Partij voor de Dieren over omstreden exportkredietverzekeringen, waaronder de vragen van 24 juni 2021 over het omstreden gasproject in Mozambique? Welke lessen heeft u hieruit getrokken?
  16. Bent u van mening dat u genoeg doet om te voorkomen dat er met Nederlands belastinggeld omstreden projecten in het buitenland worden ondersteund? Kunt u deze vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
  17. Voldoet de ekv voor de aanleg van de luchthaven in Manila Bay aan de voorwaarden voor groene transacties zoals vermeld in de in 2020 geïntroduceerde Groenlijst[4] (die onderdeel uitmaakte van de vergroeningsagenda voor ekv)? Kunt u deze vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
  18. Is de door u in 2020 geïntroduceerde Meetmethodiek Fossiel[5] toegepast? Zo ja, hoe is de aanvraag geclassificeerd? Zo nee, waarom niet en bent u bereid om dit alsnog te laten doen?
  19. Bent u van mening dat deze ekv, voor de aanleg van een nieuwe luchthaven, een goede manier is om zo snel mogelijk zo veel mogelijk te doen om de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd terug te dringen, overeenkomstig de beste beschikbare wetenschappelijke kennis (Artikel 4.1 Klimaatakkoord van Parijs)? Kunt u deze vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
  20. Op welke manier is deze ekv voor een nieuw aan te leggen luchthaven in de Filipijnen die meer uitstoot en minder bescherming tegen natuurgeweld tot gevolg heeft, te verenigen met de verplichtingen, voortkomende uit het Klimaatakkoord van Parijs, die ontwikkelde landen hebben ter ondersteuning van ontwikkelingslanden bij zowel klimaatmitigatie als -adaptatie?
  21. Bent u van mening dat het verstrekken van een exportkredietverzekering voor de aanleg van een vliegveld waarbij mensenrechten worden geschonden en natuur van internationaal belang wordt vernietigd past bij Nederland als lid van de kopgroep Export Finance for Future (E3F), een coalitie van landen die de ambitie heeft om de klimaatdoelen beter in de ekv te integreren? Kunt u deze vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
  22. Kunt u bevestigen dat u niet verplicht bent om deze exportkredietverzekering te verstrekken en dat u dus kunt voorkomen dat er meer mensenrechtenschendingen plaatsvinden en natuur wordt vernietigd van internationaal belang? Kunt u deze vraag beantwoorden met ja of nee, gevolgd door een toelichting?
  23. Herinnert u zich uw mededeling van 30 juni 2021 n.a.v. de schriftelijke vragen van de leden Van Raan en Teunissen (beide Partij voor de Dieren) van 24 juni 2021 dat het niet mogelijk is de vragen binnen de gestelde termijn te beantwoorden omdat het verzamelen van informatie voor de beantwoording meer tijd vergt? Hoe komt het dat de informatie over exportkredietverzekeringen niet (tijdig) beschikbaar is binnen de Rijksoverheid, terwijl er toch jaarlijks € 10 miljard aan belastinggeld voor wordt gereserveerd? Wanneer kan de Kamer de antwoorden op deze vragen verwachten?
  24. Waarom wordt er al jaren € 10 miljard begroot voor exportkredietverzekeringen terwijl dit plafond nooit bereikt wordt? Waar gaat het restant naartoe en waar kan de Kamer precies in de begrotingsstukken terugvinden wat de alternatieve bestemming is geworden? Waarom wordt het plafond niet naar beneden bijgesteld?


[1] Pagina 12 op https://www.rijksoverheid.nl/regering/bewindspersonen/hans-vijlbrief/documenten/kamerstukken/2021/07/09/monitor-exportkredietverzekeringen-2020

[2] https://www.bothends.org/nl/Actueel/Nieuws/Organisaties-vragen-Nederlandse-overheid-om-verwoestende-landaanwinning-in-Manila-Bay-niet-te-steunen/

[3] https://www.parlementairemonitor.nl/9353000/1/j9vvij5epmj1ey0/vkn7o2pylmyl

[4] https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2021Z00665&did=2021D01757

[5] https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2021D28780&did=2021D28780