Vervolg­vragen aan de ministers van WWI, LNV en AZ over de bijdrage van de staat aan het Koninklijk Jacht­de­par­tement


Indiendatum: sep. 2007

Vervolgvragen van het lid Thieme van de Partij voor de Dieren aan de minister van Wonen, Wijken en Integratie, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de minister van Algemene Zaken over de bijdrage van de staat aan het Koninklijk Jachtdepartement

1. Kunt u verdere inzage geven in de financiering van het Koninklijk Jachtdepartement, de betaalde bedragen aan het Koninklijk Jachtdepartement over de afgelopen vijf jaar en welke ministeries hier aan hebben bijgedragen en op welke wijze zij de inkomsten voor deze uitgaven hebben gegenereerd?

2. Kunt u gespecificeerd inzicht geven in de bedragen welke in de afgelopen 5 jaar gedeclareerd zijn door het Koninklijk Jachtdepartement bij het ministerie van VROM en bij andere ministeries?

3. Kunt u de kamer tevens de onderliggende stukken, facturen en begrotingsposten inclusief accountantsverklaringen toezenden? Zo neen, waarom niet en in hoeverre verhoudt zich dit tot de Wet Openbaarheid Bestuur?

4. Kunt u aangeven welke departementen een bijdrage leveren aan kosten gemaakt voor of door het Koninklijk huis, zoals recent bekend werd dat het ministerie van defensie in het onderhoud van de Groene Draeck voorziet en het ministerie van VROM en BiZa in de kosten van het Koninklijk Jachtdepartement?

5. Kunt u aangeven wat u verstaat onder “functionele kosten” waar het Koninklijk jachtdepartement betreft? Kunt u tevens aangeven welke verschillen u ziet tussen “jacht” en “faunabeheer”? En kunt u daarbij aangeven op basis van welke criteria een onderscheid wordt gemaakt tussen ‘jacht’ en ‘faunabeheer’, wie deze criteria heeft bepaald en wie controle uitoefent op het juist hanteren van deze criteria?

6. Kunt u aangeven waarom de kosten van het Koninklijk Jachtdepartement niet in de begroting zijn opgenomen en waarom u van mening bent dat sprake is van “functionele kosten” en om welke functioneel kosten het dan precies gaat?

7. Kunt u aangeven waarom u het rechtvaardig vindt dat Nederlandse burgers meebetalen aan de jacht van het Koninklijk huis?

8. Kunt u aangeven wanneer er sprake is van uitoefening van de jachthobby van leden van het Koninklijk huis, hun genodigden en/of personeel en wanneer van faunabeheer en kunt u aangeven waar dat onderscheid is vastgelegd, welke criteria worden gehanteerd en wie de vaststelling en controle daarop uitoefent? Kunt u daarbij aangeven in hoeverre de controleur onafhankelijk is?

9. Kunt u aangeven welke zekerheidsmechanismen zijn ingebouwd om de subsidiering van hobbyjacht door leden van het Koninklijk Huis, hun genodigden en/of het personeel van het Koninklijk Huis te voorkomen?

10. Kunt u aangeven of in geval van hobbyjacht door Koninklijk Huis gebruik wordt of is gemaakt van faciliteiten, personeel, materieel en infrastructuur welke is bekostigd uit de overheidsbijdrage aan het Koninklijk Jachtdepartement? Zo ja, wordt hiervoor dan een vergoeding betaald en is deze marktconform? Zo neen, hoe is dit bepaald en wie controleert dat?

11. Deelt u de mening dat faunabeheer welke hobbymatig wordt uitgeoefend niet in aanmerking zou moeten komen voor directe of indirecte staatssteun? Zo ja, bent u bereid tot zodanige beleidswijziging dat de hobbyjacht niet langer voor staatssteun in aanmerking komt? Zo neen, waarom niet en op welke gronden rechtvaardigt u staatssteun aan de uitoefening van ene hobby?

12. Is het waar dat het Kroondomein het Loo van 25 september tot 26 december gesloten is voor het publiek, terwijl het gebied in 1959 door Prinses Wilhelmina aan de staat is geschonken?

13. Welke bepaling in de wet op het Kroondomein rechtvaardigt een openstellingbeperking? Is een kroondomein niet gehouden zijn tot elders gehanteerde openstellingsverplichting?

14. Waarin verschilt een mogelijke noodzaak tot beperking van de openstelling van een Kroondomein zich van soortgelijke situaties op andere landgoederen en natuurgebieden die eigendom zijn van de staat of van particulieren?

15. Bent u bereid om volledige openstelling gedurende het gehele jaar in te voeren voor het kroondomein? Zo ja, op welke termijn? Zo neen, waarom niet?

Indiendatum: sep. 2007
Antwoorddatum: 29 nov. 2007

Antwoord van staatssecretaris De Jager (Financiën), mede namens de minister-president, minister van Algemene Zaken en de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit en voor Wonen, Wijken en Integratie.

De Kamerleden Van Velzen (SP), Thieme en Ouwehand (PvdD) hebben vragen gesteld met betrekking tot het faunabeheer op Kroondomein Het Loo en de financiering van Kroondomein Het Loo en het
Koninklijk Jachtdepartement. Deze dertig vragen vallen uiteen in drie categorieën: vragen met betrekking tot de (wijze van) financiering van Kroondomein Het Loo en het Koninklijk Jachtdepartement;
vragen ten aanzien van het onderscheid tussen jacht en faunabeheer; vragen over de openstelling van het park. Ik heb gekozen voor beantwoording van alle vragen door middel van een brief die is opgesteld op basis van de bovenstaande lijnen. In een aantal vragen wordt verzocht inzage te geven in de baten en lasten van onderdelen van het eigenlijke Kroondomein en het Koninklijk Jachtdepartement, alsmede in de bijdragen vanuit de staat aan onder meer het beheer en toezicht op Kroondomein Het Loo. Met
betrekking tot de uitgaven in de diverse departementale begrotingen welke samenhangen met het
Koninklijk Huis is een toezegging gedaan door de minister-president. De minister-president heeft bij de begrotingsbehandeling 2008 toegezegd dat hij de desbetreffende ministers zal vragen met ingang van
volgend jaar een nadere specificatie/toelichting van de afzonderlijke onderdelen van het overzicht van functionele en overige kosten op te stellen, zodat de Tweede Kamer een zo volledig mogelijk beeld van deze kosten krijgt. Het aggregatieniveau van de toelichting zal evenwel niet afwijken van hetgeen bij andere begrotingen gebruikelijk is. In de voorliggende beantwoording van de Kamervragen van
eerdergenoemde leden wil ik niet vooruitlopen op de uitwerking van deze toezegging. Wel wordt in deze
brief inzage gegeven in uitgaven door de staat die gerelateerd zijn aan het eigenlijke Kroondomein en het Koninklijk Jachtdepartement. Daarbij is gekozen voor het jaar 2006. Begrotingen en jaarverslagen van onderdelen van het Huis der Koningin worden op grond van artikel 41 van de Grondwet niet openbaar gemaakt. Omdat er met betrekking tot Kroondomein Het Loo vaak sprake is van begripsverwarring en er veelal onduidelijkheid is over de verhouding en samenwerking tussen de
staatsdomeinen en het Kroondomein wordt in het eerste deel van deze brief een feitelijke beschrijving
gegeven van de organisatie van Kroondomein Het Loo, de samenhang tussen de drie terreinen en de wijze waarop het Kroondomein Het Loo wordt beheerd.

1. Organisatie Kroondomein Het Loo
Kroondomein Het Loo is een landgoed (circa 10.350 ha) met een rijke cultuurhistorie, grote biologische diversiteit en veel landschapsschoon. Het gebied is al meer dan 300 jaar verbonden met het Huis
Oranje-Nassau. Kroondomein Het Loo bestaat uit drie delen:
A) het (eigenlijke) Kroondomein (A op het kaartje);
B) het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren (B op het kaartje);
C) het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Paleispark (C op het kaartje).
Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, Aanhangsel 1530 Voor deze drie delen bestaat eenheid van beheer. Dit alles om te waarborgen dat dit unieke gebied voor natuur, mens en dier nog vele generaties in stand blijft. De term «Koninklijke Houtvesterij» wordt in de praktijk gebruikt om de terreinen A en B te duiden. Het betreft hier dus niet een organisatorische eenheid; de naam wordt alleen nog gebruikt om de genoemde twee gebieden voor het wandelend publiek te onderscheiden van het Paleispark.

A) Het (eigenlijke) Kroondomein
Het eigenlijke, huidige Kroondomein is een bos- en natuurgebied van circa 6700 ha, gelegen op de Veluwe ten westen van Apeldoorn. Het gebied is tussen 1900 en 1910 door Koningin Wilhelmina als privépersoon aangekocht. In 1959 schonk zij dit gebied aan de staat om het tegen uiteenvallen door vererving te beschermen. In de schenkingsakte is bepaald dat het volledige gebruik en jachtrecht blijft voorbehouden aan de Kroondrager, waardoor de staat slechts blooteigenaar is.

In de Wet op het Kroondomein en de schenkingsakte zijn regels gesteld over het eigendom en het beheer van het eigenlijke Kroondomein. Deze regels hebben tot doel het geschonkene als één geheel in stand te houden. In de memorie van toelichting op de Wet op het Kroondomein is het volgende
gesteld: «Derhalve is het in 1959 aan de staat geschonkene weliswaar formeel eigendom van de staat, economisch is het echter te beschouwen als een aan de persoon van de Kroondrager gebonden en tot
diens particuliere sfeer behorend vermogen, dat ter waarborging van de bestemming ervan onder de
hoede van de staat is geplaatst. De Hoge Schenkster beoogde blijkens de overwegingen van de schenkingsakte te waarborgen dat Haar na te vermelden bezit één geheel blijve en het genot daarvan voorbehouden blijve aan diegene van Haar afstammelingen die Drager is van de Kroon [...].» Dit betekent dat het eigenlijke Kroondomein wordt geëxploiteerd door de Kroondrager, waarbij alle baten en lasten voor zijn rekening komen. De rol van de staat is die van blooteigenaar met de taak erop toe te zien dat hierbij in redelijkheid het vermogen in stand blijft. Voorts regelt de in 1971 gewijzigde schenkingsakte onder meer dat het eigenlijke Kroondomein zal worden beheerd door een functionaris die door de Kroondrager wordt benoemd en ontslagen. In artikel 5 eerste lid van de Wet op het Kroondomein is daartoe de benoeming van de rentmeester door de Kroondrager vastgelegd. De
rentmeester is in dienst van de Kroondrager. Hij is verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van het eigenlijke Kroondomein, zoals bosbeheer, bosexploitatie, onderhoud opstallen, huren, pachten, vegetatiebeheer van natuurterreinen en recreatieve zaken. De rentmeester van het eigenlijke Kroondomein legt hierover uitsluitend verantwoording af aan de Kroondrager en aan de Raad van Beheer voor het Kroondomein. Het faunabeheer van het eigenlijke Kroondomein valt onder
verantwoordelijkheid van de Jagermeester van Hare Majesteit de Koningin. De Jagermeester is tevens
hoofd van het Koninklijk Jachtdepartement (zie hierna). Momenteel worden de functies van rentmeester van het eigenlijke Kroondomein en Jagermeester bekleed door dezelfde persoon.

B) Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren
Het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren is een bos- en natuurgebied van circa 3000 ha,
gelegen op de Veluwe ten westen van Apeldoorn. Het grenst aan het eigenlijke Kroondomein. Dit terrein werd in 1684 door stadhouder Willem III aangekocht. Ten tijde van de Bataafse Republiek werd het gebied geconfisqueerd. Later kreeg de Koning het in gebruik, de staat bleef eigenaar. In 1971, met de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis, werd dit Kroondomein 1863 tot Staatsdomein gemaakt. Vanaf dat moment is de staat zowel eigenaar als gebruiker van dit gebied. Het jachtrecht bleef echter voorbehouden aan de Kroondrager. Bij de behandeling van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis sprak de Tweede Kamer zich uit voor het behouden van de eenheid van beheer tussen het
voormalige Kroondomein 1863 (thans het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren) en het door Koningin Wilhelmina aan de staat geschonken Kroondomein 1959. In die eenheid werd onder meer voorzien door benoeming door de staat van dezelfde rentmeester als die de Kroondrager voor het Kroondomein benoemde. De rentmeester is op grond van een beheersopdracht, hem verleend door de minister van Financiën, verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van het Staatsdomein zoals bosbeheer, bosexploitatie, onderhoud opstallen, vegetatiebeheer van natuurterreinen, en recreatieve zaken. De rentmeester van het Staatsdomein legt hierover uitsluitend verantwoording af aan de minister van Financiën. Het faunabeheer wordt uitgeoefend door de Jagermeester van Hare Majesteit de Koningin. De functies van rentmeester van het Staatsdomein en Jagermeester van Hare Majesteit de Koningin worden momenteel bekleed door dezelfde persoon. De verantwoording van ontvangsten en uitgaven van het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren geschiedt door de minister van
Financiën.

C) Staatsdomein bij Het Loo afdeling Paleispark
Het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Paleispark is een bos-, natuur- en parkgebied van circa 650 ha, gelegen op de Veluwe ten westen van Apeldoorn. Het grenst aan het eigenlijke Kroondomein en aan het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren. De oostelijke helft van het Paleispark, met daarin gelegen kasteel Het Oude Loo (ook wel bekend als Jachtslot Het Oude Loo), werd gelijk met de huidige afdeling Hoog Soeren door stadhouder Willem III aangekocht. Deze liet Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, Aanhangsel 1531 vervolgens paleis Het Loo bouwen. In de negentiende eeuw werd het
Paleispark met het westelijke deel, ongeveer 400 ha, uitgebreid. Het kreeg toen zijn huidige omvang.
Ook het Paleispark werd ten tijde van de Bataafse Republiek geconfisqueerd. Met de komst van Koning Willem I werden paleis en paleispark aan de koning in gebruik gegeven. Na het overlijden van Koningin Wilhelmina werd door Koningin Juliana afstand gedaan van het gebruik van paleis en paleispark. Het park kwam in beheer bij het ministerie van Financiën. Het paleis werd een rijksmuseum. De staat heeft
één en dezelfde rentmeester benoemd voor de Staatsdomeinen Het Loo afdeling Hoog Soeren en
afdeling Paleispark. Deze rentmeester is op grond van een beheersopdracht hem verleend door de minister van Financiën, verantwoordelijk voor het beheer van het Paleispark (verzorging van park, landschap en natuurterreinen, cultuurhistorische elementen en recreatieve zaken) alsmede voor het faunabeheer in het Paleispark. De rentmeester legt voor het beheer én het faunabeheer van het Staatsdomein bij het Loo afdeling Paleispark uitsluitend verantwoording af aan de minister van Financiën. De verantwoording van ontvangsten en uitgaven van het Staatsdomein afdeling Paleispark geschiedt door de minister van Financiën. Paleis Het Loo maakt geen onderdeel uit van Kroondomein Het Loo. Dit geldt ook voor het kasteel Het Oude Loo, dat op basis van een privaatrechtelijke overeenkomst door de Koningin van de staat wordt gehuurd. De huuropbrengsten worden door het
ministerie van Financiën geïnd; het onderhoud vindt plaats door de Rijksgebouwendienst vanuit de
reguliere onderhoudsmiddelen voor de paleizen die in eigendom zijn van de staat. De kosten voor het
onderhoud zijn thans onderdeel van het instrument «paleizen» in de begroting van Wonen, Wijken en
Integratie.

1.2 Samenwerking tussen het Kroondomein en de Staatsdomeinen Hoog Soeren en Paleispark
Op 4 juni 2005 is een convenant gesloten tussen de staatssecretaris van Financiën en de rentmeester van het eigenlijke Kroondomein inzake het beheer van Kroondomein Het Loo. Doel van het convenant is te komen tot een verdere (structurele) samenwerking tussen de staat (ministerie van Financiën) en de
rentmeester. Hiermee wordt ernaar gestreefd om op basis van een integraal beheerplan de continuïteit
en kwaliteit van het beheer te waarborgen voor alle terreinen die deel uitmaken van Kroondomein Het
Loo. Het integraal beheer is beschreven in het Beheerplan 2005–2015.

1.3 Het Koninklijk Jachtdepartement
Het Koninklijk Jachtdepartement is een onderdeel van de Dienst Koninklijk Huis. De taak van het
Koninklijk Jachtdepartement is het beheer van de fauna, inclusief uitvoering van het benodigde afschot,
en het toezicht op de terreinen waarvan de Kroondrager het jachtrecht heeft (het eigenlijke Kroondomein en het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren). De exploitatiesaldi van het Koninklijk
Jachtdepartement zijn voor rekening van de Kroondrager. Het Koninklijk Jachtdepartement wordt geleid door de eerdergenoemde Jagermeester, die in dienst is van Hare Majesteit de Koningin. De werkzaamheden worden uitgevoerd door jachtopzichters, die eveneens in dienst zijn van Hare Majesteit de Koningin. De jachtopzichters zijn buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA).

2. Financiële verantwoording

2.1 Het (eigenlijke) Kroondomein
Het eigenlijke Kroondomein vormt een zelfstandige administratieve eenheid. Voor het eigenlijke
Kroondomein wordt door de Kroondrager een eigen boekhouding gevoerd. Het jaarverslag wordt door
een extern accountantsbureau gecontroleerd en voorzien van een accountantsverklaring alvorens het
naar de Raad van Beheer voor het Kroondomein wordt gezonden voor advies. De Kroondrager stelt
vervolgens het jaarverslag vast. De exploitatiesaldi zijn voor rekening van de Kroondrager, volgens de
bepalingen van de gewijzigde schenkingsakte. Er zijn met betrekking tot het eigenlijke Kroondomein twee categorieën uitgaven te onderscheiden:

1) vergoeding voor geleverde dienstverlening;
2) verstrekte subsidies.

ad. 1) Vergoeding voor geleverde dienstverlening
Aan het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren en het Staatsdomein bij Het Loo afdeling
Paleispark worden op grond van een beheersopdracht diensten verleend door personen die in dienst zijn van de Dienst Koninklijk Huis. De verrekening van de diensten loopt via de administratie van het eigenlijke Kroondomein. Het gaat daarbij om directievoering en uitoefening van bosbeheer, bosexploitatie, onderhoud opstallen, recreatieve zaken en vegetatiebeheer van natuurterreinen. De staat betaalt een vergoeding voor de geleverde diensten. In 2006 ging het daarbij om € 94.000 voor
geleverde diensten ten behoeve van het Staatsdomein Het Loo afdeling Paleispark en om € 157.194 voor geleverde diensten ten behoeve van het Staatsdomein Het Loo afdeling Hoog Soeren.

ad. 2) Verstrekte subsidies door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Als privaatrechtelijk vruchtgebruiker van het eigenlijke Kroondomein kan de Kroondrager evenals iedere andere private exploitant van bos- en natuurterreinen gebruik maken van de Subsidieregeling Natuur (SN) en de Subsidieregeling Agrarische Natuur (SAN)12, mits aan de gestelde subsidievoorwaarden wordt voldaan. De SN biedt een tegemoetkoming in de kosten van het beheer en onderhoud van natuur en landschapselementen en voor de kosten van recreatief medegebruik. De SAN biedt een tegemoetkoming in de kosten van het ontwikkelen, beheren en onderhouden van natuurwaarden op in agrarisch gebruik zijnde gronden. In het kader van de Subsidieregeling Natuurbeheer is in 2006 € 592.092,85 uitgekeerd.13 De SAN-subsidie bedroeg in 2006 € 87.111,96. De totale uitkering vanuit het ministerie van LNV bedroeg € 679.204,81. Dit bedrag is inclusief de recreatiepakketsubsidie.

2.2 Het Staatsdomein bij Het Loo
Ook de Staatsdomeinen bij Het Loo afdeling Hoog Soeren en afdeling Paleispark hebben ieder een
afzonderlijke administratie. De Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, Aanhangsel 1532 financiële verslagen van beide afdelingen worden door de interne accountantsdienst van het ministerie van Financiën gecontroleerd. De minister van Financiën stelt vervolgens de jaarverslagen vast. De ontvangsten (voornamelijk uit verkoop van hout) en uitgaven van beide afdelingen maken onderdeel uit
van de begroting van het ministerie van Financiën (IXB).

2.3 Het Koninklijk Jachtdepartement
Van de staat ontvangt het Koninklijk Jachtdepartement jaarlijks een vergoeding voor het instandhouden
van de basis wildpopulatie op het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren. Daarnaast ontvangt het Koninklijk Jachtdepartement een vergoeding voor functionele kosten.

1) Vergoeding ten behoeve van het instandhouden van de basis wildpopulatie
Het beheer van het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren heeft baat bij taken die worden uitgevoerd door het Koninklijk Jachtdepartement. Het gaat om taken die van oudsher werden gerangschikt onder de noemer faunabeheer, zoals het onderhouden van graslanden in het bos- en heidegebied en om toezicht. Het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren betaalt het
Koninklijk Jachtdepartement jaarlijks een bedrag van € 28.520 (lumpsum).

2) Vergoeding van functionele kosten
De oorsprong van het Koninklijk Jachtdepartement en de financiering hiervan door de staat is, zoals
toegelicht bij de wijziging van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis, gelegen in het kunnen bieden van een representatieve jacht door het Staatshoofd, maar al geruime tijd is de inhoud van de werkzaamheden van het Jachtdepartement ruimer, namelijk het beheer van de fauna van en het toezicht op het eigenlijke Kroondomein en het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren. De beheerskosten die samenhangen met het uitoefenen van het faunabeheer door het Koninklijk Jachtdepartement en met het onderhoud van dit natuurterrein, waaronder het reguleren van de wildstand, worden op grond van de Wet financieel statuut van het Koninklijk Huis gedeclareerd bij de minister van BZK. In 2006 is op basis van een accountantsverklaring voor € 479.499 gedeclareerd. Het betreft hier de personeelskosten van de jachtopzichters van het Koninklijk Jachtdepartement en materiële kosten. Deze declaratiemogelijkheid dateert uit 1970.14. Op grond van afspraken uit 1980
tussen de minister-president en de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, draagt het Rijk bij in de exploitatie van het eigenlijke Kroondomein door middel van een tegemoetkoming in de kosten voor het onderhoud van wildrasters en voor het onderhoud aan wegen. Deze tegemoetkoming wordt door de Dienst Koninklijk Huis bij het Rijk gedeclareerd als onderdeel van de declaratie voor de functionele kosten. Bij de declaratie voor de functionele kosten wordt een accountantsverklaring geleverd. De vergoeding vindt plaats tot het in 1980 bepaalde maximum (fl. 200.000 geïndexeerd).16 Over 2006 is voor € 160.653 bij de minister voor WWI gedeclareerd.

3. Faunabeheer op Kroondomein Het Loo
Het onderscheid tussen jacht enerzijds en afschot in het kader van (populatie)beheer en/of schadebestrijding anderzijds, ligt vast in de Flora- en faunawet. De jacht is toegestaan op soorten waarop de jacht is geopend. Dit betreft de soorten konijn, haas, fazant, wilde eend en houtduif. Op Kroondomein Het Loo wordt niet gejaagd op deze wildsoorten. Afschot van herten, reeën en wilde
zwijnen vindt plaats op basis van een goedgekeurd Faunabeheerplan. Het Faunabeheerplan Kroondomein Het Loo 2004–200917 streeft populatiebeheer na, met als doel belangrijke schade aan bossen en schade aan flora en fauna te voorkomen. Ook met het oog op de verkeersveiligheid is het van belang dat de wildstand op Kroondomein Het Loo wordt gehouden op een niveau dat past bij de natuurlijke draagkracht van het terrein. Het is de minister van LNV die, op basis van het Faunabeheerplan, de ontheffing verleent voor het beheer van de op Kroondomein Het Loo levende
hoefdieren (edelhert, ree, damhert en wild zwijn). Afschot van deze hoefdieren vindt plaats door of onder toezicht van jachtopzichters. Daarbij is aan de verleende ontheffing voor afschot van hoefdieren het voorschrift verbonden, dat het aantal geschoten dieren jaarlijks moet worden gemeld aan de minister van LNV. Er is geen sprake van een feitelijke controle ter plaatse. Dit is evenmin het geval bij andere natuur- en faunabeheerders. Eventuele deelname van de leden van het Koninklijk Huis of hun gasten aan de uitvoering van dit faunabeheer, leidt niet tot extra kosten die gedeclareerd worden bij de
ministeries.

4. Openstelling van Kroondomein Het Loo
De Kroondrager beslist als particulier vruchtgebruiker van het eigenlijke Kroondomein zelf over de
openstelling van het landgoed. Het overgrote deel van het eigenlijke Kroondomein is van 25 december tot 15 september vrij toegankelijk voor wandelaars en fietsers. De redenen voor de sluiting in de tussenliggende periode zijn rust voor de edelherten tijdens de bronsttijd en het effectief en optimaal kunnen uitoefenen van het afschot. Overigens blijven in die periode grote delen van Kroondomein Het Loo voor de bezoeker toegankelijk. Zo wordt 1205 ha van het eigenlijke Kroondomein gedurende het gehele jaar opengesteld. Voor het openstellen van die 1205 ha wordt aan de Kroondrager op basis van de Subsidieregeling Natuur per ha een zogenaamde recreatiepakketsubsidie uitgekeerd. Voor het areaal dat gedurende de periode van 25 december tot 15 september is opengesteld wordt geen
recreatiesubsidie ontvangen.

Net als voor het eigenlijke Kroondomein geldt voor het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren dat het overgrote deel van 25 december tot 15 september vrij toegankelijk is voor wandelaars en fietsers. Ongeveer 600 ha van het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren is gedurende het gehele jaar vrij toegankelijk. De openstelling van het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Hoog Soeren vloeit voort uit de eenheid van beheer die is vastgelegd in het in 2005 gesloten convenant waarmee een integraal Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, Aanhangsel 1533 gezamenlijk beheer voor geheel Kroondomein Het Loo wordt beoogd. De openstellingsregelingen blijven ongewijzigd.

Het Staatsdomein bij Het Loo afdeling Paleispark is gedurende het gehele jaar geopend voor wandelaars met een toegangskaartje. Daarnaast zijn er openbare wegen die Kroondomein Het Loo doorsnijden. Ook deze zijn het gehele jaar voor het publiek toegankelijk.

Help mee aan een betere wereld

    Word lid Doneer