Inbreng PvdD bij SO ingelaste Raad Buiten­landse Zaken over de situatie in Iran


9 januari 2020

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie zijn zeer bezorgd over de instabiliteit die deze naar het zich laat aanzien onrechtmatige oorlogsdaad van de Verenigde Staten zal veroorzaken in een toch al instabiele regio.

De liquidatie van Soleimani heeft kenmerken van een onrechtmatige oorlogsdaad, waarbij de consequenties voor de lokale bevolking niet zijn meegewogen bij de beslissing om Soleimani te liquideren. Het is niet onwaarschijnlijk dat er bij deze beslissing zeer onzuivere motieven hebben gespeeld aan de kant van de VS en de president van de VS.

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie willen benadrukken dat de Nederlandse regering er niet is om de belangen van de Amerikaanse regering te dienen. Is de regering bereid om de liquidatie als een onrechtmatige oorlogsdaad te typeren en zo nee, waarom niet?

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie willen voorts van de regering weten of het bereid is om het dreigen van president Trump met “disproportioneel” geweld tegen 52 Iraanse doelen, waaronder enkele doelen die op geen enkele wijze als militaire doelen te bestempelen zijn, ondubbelzinnig te veroordelen, wegens strijdigheid met het humanitair oorlogsrecht en zo nee, waarom niet?

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vinden dat de regering er alles aan moet doen om een oorlog te voorkomen en daarbij ook zelf de-escalerende stappen kan zetten. Een belangrijke de-escalerende stap zou zijn om geen oorlogsschip naar de Straat van Hornuz te sturen. Is de regering hiertoe bereid?

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vragen de regering op welke wijze de aanbevelingen van de Commissie Davids, over de besluitvorming van de Nederlandse steun aan de inval in Irak, zullen worden meegenomen in de toekomstige besluitvorming over verzoeken om steun, zowel politieke als materiële steun. Hebben de Verenigde Staten reeds al om steun verzocht aan Nederland, de EU of de NAVO? Zo nee, verwacht de regering dat een dergelijk verzoek er zal komen? Zo ja, wat was de aard van dit verzoek?

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vragen de regering op welke wijze de informatiepositie van de Kamer verbeterd gaat worden, aangezien de Kamer bij informatievoorziening over de Nederlandse luchtaanval op een loods in Hawija voor haar informatiepositie (deels) afhankelijk is geweest van onderzoeksjournalisten. Zonder hun werk zou de Kamer ruim vier jaar na de luchtaanval nog altijd in het duister tasten over de gevolgen.

Ondanks dat de Verenigde Staten met deze liquidatie en het dreigen met disproportionele vergeldingsmaatregelen internationaal recht heeft geschonden en de instabiliteit in het Midden-Oosten heeft vergroot, veroordelen de leden van de Partij voor de Dieren-fractie de daden van Soleimani ten stelligste. Soleimani was verantwoordelijk voor een schrikbewind in Iran en in andere landen in de regio. Hij was in zijn functie mede het brein achter verscheidene proxy-oorlogen en proxy-oorlogshandelingen in het Midden-Oosten en als zodanig medeverantwoordelijk voor de dood van tienduizenden mensen en het verjagen van vele honderdduizenden. Geweld van beide kanten moet veroordeeld worden.

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie benadrukken in dit kader dat de angst van de bevolking van Iran door de liquidatie van Soleimani groter is geworden, maar ook dat deze angst al lange tijd een realiteit is. Amnesty International bevestigde onlangs dat er tijdens de protesten die vorige maand in Iran zijn uitgebroken binnen enkele dagen 1500 demonstranten door de Iraanse autoriteiten zijn gedood. Meer dan 9000 mensen zouden zijn gearresteerd en vele van hen verkeren in levensgevaar. Iraanse activisten vrezen dat vergeldingsacties van de Iraanse autoriteiten zich ook op deze gevangenen kunnen richten. Kan de minister bij zijn Iraanse collega aandringen op de vrijlating van deze politieke gevangenen? Is de minister bereid er bij zijn Iraanse collega op aan te dringen dat de politieke gevangenen worden vrijgelaten?