Bijdrage Wassenberg aan debat over dieren­welzijn buiten de veehou­derij


20 april 2022

Voorzitter,

Vanwege het grote aantal onderwerpen ga ik zonder verdere inleiding van start.

Ik begin dan met de doorgefokte honden. Het is niet uit te leggen dat het in Nederland verboden is om dieren met ziekmakende kenmerken te fokken, maar dat je die doorgefokte honden wel mag importeren uit het buitenland om hier te verkopen. Samen met collega’s Van Campen en Boswijk heb ik gevraagd om een verkoop- en importverbod,[1] nu zegt de minister dat dit niet mogelijk is en moeilijk handhaafbaar. Dat lijkt mij aantoonbaar onjuist. Dier&Recht heeft een juridische analyse laten maken, daaruit blijkt dat beperkingen van de vrije handel in principe niet zijn toegestaan, maar dat het Europese Hof van Justitie in het Andibell-arrest heeft bepaald dat bescherming van dierenwelzijn wel degelijk een handelsbeperking kan rechtvaardigen. En over die handhaafbaarheid: de NVWA geeft aan niet te kunnen optreden tegen verkopers van doorgefokte honden omdat niet vaststaat of de verkoper de dieren zelf gefokt heeft.

Maar als er naast een fokverbod ook een handelsverbod wordt ingevoerd bestaat dat probleem niet meer. De verkoper van doorgefokte pups met ziekmakende uiterlijke kenmerken is dan in overtreding, of hij de dieren nu zelf heeft gefokt of niet

Kent de minister deze analyse? Want ik hoop dat hij het met mij en met de Kamer eens is dat we snel toe moeten naar een handelsverbod voor doorgefokte, zieke honden. Dat is in het belang van de honden, maar ook van de baasjes.

En hoe worden die pups verkocht? Via Marktplaats, Facebook, Instagram, TikTok. En dat gaat ongehinderd door. De overheid heeft een convenant afgesloten met Marktplaats, maar dat helpt niets. Ja, als Marktplaats een melding krijgt over een foute handelaar wordt de advertentie weggehaald. Dat is alles! Er vindt geen onderzoek plaats, de politie wordt niet ingeschakeld, de foute fokker, die vaak onder tientallen andere valse namen dieren verkoopt, blijft actief.

En het verwijderde valse account wordt snel vervangen door een ander vals account. Op Facebook, Instagram en TikTok hebben handelaren ook vrij spel. Wat vindt de minister hiervan? Daar kan hij toch niet blij van worden? Wat gaat hij daaraan doen?

En dan voorzitter, moeten we ook aan de vraagkant iets doen: al in 2018 nam de Kamer een motie aan die verzocht te onderzoeken of en hoe een verplichte bedenktijd voor de aanschaf van huisdieren bij kan dragen aan het terugdringen van het aantal impulsaankopen van dieren.[2] Drie-en-een-half jaar later horen we dat de motie zal worden uitgevoerd. Waarom nu pas? Tijdige uitvoering had talloze coronapups kunnen voorkomen. Wat gaat de minister concreet doen? De motie vroeg om een onderzoek, wanneer komt dat?

Dan voorzitter, het Dolfinarium. Dat is de laatste jaren vaak negatief in het nieuws. Vanwege de kunstjes die de dolfijnen moeten doen, vanwege de welzijnsproblemen, vanwege de beroerde huisvesting.

Zogenaamd om ruimte te maken voor de dolfijnen, wilde het Dolfinarium 8 dolfijnen verkopen aan een pretpark in China. De rechter heeft de verkoop van één dolfijn verboden, andere zaken lopen nog. Daar zal ik niets over vragen. Maar tegelijk laat het Dolfinarium de deur open om in de toekomst verder te fokken met dolfijnen. Wat vindt de minister daarvan? Dus dat het Dolfinarium dieren verkoopt om ruimte te maken, en tegelijk wil blijven doorfokken?

En is er door de minister al nagedacht hoe hij gaat ingrijpen, als het Dolfinarium de afspraken niet nakomt en de deadlines niet haalt?

Dan voorzitter, van de dolfijnen uit het ene circus, het Dolfinarium naar een olifant uit een ander circus.

Helaas weten wij dat olifant Buba, afkomstig uit circus Freiwald, inmiddels verkocht is aan een Hongaars pretpark. Van de regen in de drup. De Tweede Kamer heeft er eind 2020 voorkomen dat olifant Buba naar een goede opvanglocatie voor olifanten zou gaan.

De Partij voor de Dieren heeft daar tegen gestemd, met GroenLinks en de SP, maar de rest van de Kamer wilde dat de olifant bij haar zogenaamde circusfamilie kon blijven. En die heeft de olifant nu verkocht aan een Hongaars pretpark, waar de olifant opnieuw kunstjes moet doen.[3] Ik wil van de minister weten: zijn er wel of geen CITES- en TRACES certificaten afgegeven? Wanneer wist het ministerie van deze transactie? Kan de verkoop worden teruggedraaid als deze niet aan de regels voldeed?

Tot slot,

Stijgende energiekosten, stijgende kosten voor levensonderhoud: steeds meer mensen hebben moeite om rond te komen. Dat de btw op groente en fruit omlaag gaat, is belangrijk, ik hoop dat dat snel lukt. Geneeskundige zorg voor mensen is vrijgesteld van btw, terecht. Medische zorg is geen luxeproduct. Maar medische zorg voor dieren is ook geen luxeproduct. Huisdieren zijn volledig afhankelijk van de mens en hun medische zorg is essentieel. Daarom vraag ik de minister: is hij bereid om in overleg met de minister van Financiën de btw op medische hulp aan dieren te verlagen of af te schaffen?[4]


[1] https://www.partijvoordedieren.nl/moties/motie-wassenberg-c-s-over-een-verbod-op-de-handel-in-en-import-van-doorgefokte-gezelschapsdieren
[2] https://www.partijvoordedieren.nl/moties/motie-wassenberg-verplichte-bedenktijd-om-impulsaankopen-te-voorkomen
[3] https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/voormalige-circusolifant-buba-moet-nu-in-hongarije-waarschijnlijk-alsnog-kunstjes-gaan-doen~bacff82e/
[4] https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/btw/tarieven_en_vrijstellingen/goederen_9_btw/geneesmiddelen_en_hulpmiddelen/diergeneesmiddelen#:~:text=Dierenartsen,geldt%20het%20tarief%20van%209%25.