Bijdrage Teunissen aan debat over Inter­na­ti­onaal Maat­schap­pelijk Verant­woord Onder­nemen


2 december 2021

Voorzitter. We spreken over internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen: ondernemen gericht op economische prestaties, met respect voor sociale rechten en binnen ecologische randvoorwaarden. Dat zou vanzelfsprekend moeten zijn voor alle bedrijven. Helaas is dat het niet, omdat de overheid het nalaat om heldere, ethische en wetgevende kaders te stellen voor de markt. Terwijl de wereld snakt naar heldere wetgeving, komt de minister nu met een nagenoeg lege bouwstenenbrief. De minister blijft maar wijzen naar EU-wetgeving die weer is uitgesteld, zoals we net ook al een paar keer hebben gehoord. Mijn vraag aan de minister is daarom: waarom werken we niet parallel aan nationale wetgeving, zodat we ook de druk opvoeren voor andere lidstaten en richting de Europese Commissie om met goede standaarden en regels te komen?

Voorzitter. Er zijn nu heel veel bedrijven die zuchten onder een ongelijk speelveld en die te maken hebben met bedrijven die het verpesten. Want we hebben te maken met een groeiende markt en vraag. We hoorden net ook van een grote groep mensen die gewoon eerlijke producten wil, meer wil weten over de herkomst van de producten en wil dat die op een eerlijke manier worden geproduceerd. Wat gaat de minister doen om dat ongelijke speelveld op te heffen? We zien steeds een opeenstapeling van misstanden: vervuiling, landroof, geweld tegen vrouwen, moderne slavernij, een vergaande overschrijding van ecologische grenzen, de klimaatcrisis en de natuurcrisis. Is de minister bereid om met nationale wetgeving te komen, met transparantie én met degelijke handhaving?

Voorzitter. Ik noem een paar zaken die de Partij voor de Dieren terug wil zien in de imvo-wetgeving. Allereerst is dat natuurlijk de klimaatplicht voor bedrijven, waar de klimaatsint buiten, voor de Tweede Kamer, net ook voor pleitte. Een klimaatplicht zorgt ervoor dat alle bedrijfsactiviteiten in lijn worden gebracht met het 1,5 gradendoel, zoals we hebben afgesproken in Parijs. Ik zou de minister willen vragen: hoe gaat hij er anders voor zorgen dat we aan dat 1,5 gradendoel gaan voldoen?

Voorzitter. Over sectorale benaderingen gesproken: de ontbossing. Nederlandse veevoerbedrijven dragen bij aan ontbossing. Dat hebben we in een Zembla-uitzending kunnen zien. De Partij voor de Dieren waarschuwt al sinds 2009 dat het RTRS-certificaat niet werkt. Maar nu hebben het Wereld Natuur Fonds en zelfs FrieslandCampina ook toegegeven dat dat certificaat niet werkt. We zien dat van de Cerrado, de meest biodiverse bossavanne ter wereld, nog maar de helft over is. Ook Nederlandse bedrijven dragen bij aan de vernietiging van dat gebied. Omdat die Cerrado ook buiten de EU-bossenwet valt, wil ik de minister vragen: dit kunnen we toch niet toestaan? We hebben nu toch kunnen zien dat dat RTRS-certificaat niet werkt? Welke conclusie verbindt de minister hieraan? Welke stappen gaat hij zetten om die ontbossing nu tegen te gaan? Is hij het ermee eens dat een nationale imvo-wetgeving daaraan kan bijdragen?

Voorzitter. Bedrijven maken zich ook veelvuldig schuldig aan dierenleed. Soms worden die gesteund door de overheid met ons belastinggeld. Uit de risicoanalyse die in 2014 gedaan is door het ministerie, blijkt ook al dat er een hoog risico is op de schending van dierenwelzijn door bedrijfsactiviteiten. Denk aan dierenwelzijnsschendingen als gevolg van landbouwgif, plastic en medicijnen die in het milieu terechtkomen en die wilde dieren consumeren. Denk bijvoorbeeld ook aan de 11,8 miljard die de overheid heeft gegeven aan bedrijven die onder andere plofkippen produceren en verkopen. Is de minister bereid om zich in te zetten voor het erkennen van dierenwelzijn als zelfstandig thema binnen het imvo-beleid? Is hij bereid om een brief toe te zeggen waarin staat hoe hij dierenwelzijn in het imvo-beleid gaat opnemen?

Voorzitter, tot slot. In Nederland consumeren we alsof we drie aardbollen hebben. Dat moeten we terugbrengen. Als we de aarde op een fijne manier willen achterlaten, dan zullen we onze ecologische voetafdruk moeten terugdringen. Er liggen hiervoor al verschillende aangenomen voorstellen van de Partij voor de Dieren. Gaat de minister hier nou eindelijk gevolgen aan geven nu de tijd dringt om de aarde leefbaar te houden?

Dank u wel.