Bijdrage Ouwehand AO Mili­euraad


15 juni 2011

Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Ik begin met gentech. De staatssecretaris zou een reactie geven op het rapport van Lepage aan de Kamer, maar die is er niet. Kennelijk is er geen kabinetsstandpunt over de aanvullende gronden van een teeltverbod. De staatssecretaris zal zich tijdens de Raad dan ook moeten onthouden van een standpunt over het voorstel. Hij zegt wel dat hij de strekking van het teeltvoorstel zal blijven steunen, maar dat zal beperkt moeten zijn tot het recht dat elke lidstaat heeft om de teelt van genetisch gemanipuleerde gewassen op zijn grondgebied te verbieden op gronden die hijzelf belangrijk vindt. Dat verbod moet standhouden in een rechtszaak, ook als de World Trade Organization (WTO) een zaak aanhangig maakt. Kan de staatssecretaris bevestigen dat dat een formulering is die zijn standpunt dekt? Ik wil weten wanneer we wel een reactie krijgen op het rapport en de aanbevelingen die daarin staan. Steunt de staatssecretaris het idee dat ook de milieu- en sociale gevolgen van genetisch gemanipuleerde gewassen een grond moeten zijn voor een verbod? Ik wil graag weten hoe het traject verder zal gaan. Wordt in de zomer nog voortgang verwacht?

Dan ga ik naar het klimaat en de koolstofarme economie. Het Europees Parlement (EP) wil naar 30% reductie in 2020. Dat lijkt me een goed begin, ook als andere landen niet meedoen. Die discussie komt hier iedere keer weer terug. De staatssecretaris weet dat de Partij voor de Dieren dat broodnodig acht, omdat alle signalen erop wijzen dat als we niet inzetten op een stevige reductie de problemen niet te overzien zijn. Ik ontvang graag een positieve reactie van de staatssecretaris op de uitkomsten in het EP. Ik merk op dat het niet opschiet met de Nederlandse routekaart voor een koolstofarmere samenleving. Wanneer gaat de staatssecretaris die aan de Kamer sturen? Ik ben benieuwd of de meest makkelijke en goedkope keuze die we kunnen maken, namelijk minder koolstofintensief eten -- je kunt ook lezen: doe rustig aan met vlees, dat is tevens goed voor de gezondheid -- daarin terugkomt.

In het Europese plan wordt eindelijk erkend dat het gemakkelijk is en veel zoden aan de dijk zet, zonder dat het ten koste gaat van onze welvaart en gezondheid. Ik hoor graag of de staatssecretaris erkent dat het meest milieuvervuilende onderdeel van ons menu een essentieel onderdeel zou moeten zijn van een route naar een minder vervuilende, koolstofarmere samenleving. De aangekondigde "Blauwdruk ter bescherming van de Europese wateren" gaat onder andere over de beschikbaarheid van zoet water. Ik hoop dat de staatssecretaris in Europa wil pleiten voor het meenemen van de belasting die wij leggen op zoet water buiten onze grenzen. Europa is een netto-importeur van water uit een continent dat dat water zelf heel goed kan gebruiken, namelijk Afrika. Ik wil graag dat de staatssecretaris hier uitspreekt dat dat niet de bedoeling kan zijn en dat wij beleid gaan ontwikkelen om dat terug te dringen.

Inzake de biodiversiteit wil ik de staatssecretaris erop wijzen dat alles wat het kabinet schrijft niet meer dan een lippendienst is aan het verdrag, omdat we in het Nederlands beleid geen enkel ambitieniveau zien betreffende behoud en herstel van biodiversiteit. Of we krijgen die brieven niet meer -- dat scheelt weer een boom -- of het kabinet gaat echt aan de slag.

[…]

De heer Leegte (VVD): In de parlementaire geschiedenis kennen wij de uitspraak van minister Vorrink als dat zij de minister van de onderwereld is geweest. Ook de VVD ziet de temperatuurstijging. Die vlakt af, terwijl de modellen voorspellen dat die gaat stijgen. Er is dus een verschil tussen de modellen en wat wij meten en dat baart mij zorgen. Wij baseren het beleid op de modellen en die lijken uit de pas te lopen met wat er werkelijk gebeurt. Dan gaat er iets niet goed. We geven 100 mld. per jaar uit aan klimaatbeleid en dat brengt de integriteit van de politiek en de wetenschap in gevaar. Als over tien jaar blijkt dat we ons vergist hebben, wie gelooft ons dan nog?

[…]

Mevrouw Ouwehand (PvdD): Ik wil van de VVD weten waar de zorg voor de ondernemer een plaats krijgt. De droogte die we meemaken, zal naar alle waarschijnlijkheid niet de laatste zijn. Akkerbouwers en binnenvaartschippers hebben daar enorm veel last van. Ik ken de VVD als een partij die in een vroeg stadium problemen van ondernemers wil oplossen. Waar gaan we dat zien?

De heer Leegte (VVD): Mevrouw Ouwehand slaat de spijker op zijn kop. Dat is precies het probleem waar we onze aandacht op moeten richten. We moeten ons niet laten afleiden door CO2-uitstoot en klimaatmodellen, waarvan onduidelijk is hoe het precies werkt. Laten we de echte problemen aanpakken en daar met z'n allen aan werken.

Mevrouw Ouwehand (PvdD): De VVD kan wel opsommen wat de echte problemen zijn, maar ik hoor geen enkele oplossing. Het wegredeneren van de menselijke invloed op die
droogte is erg goedkoop en makkelijk.

De heer Leegte (VVD): Volgens mij ziet mevrouw Ouwehand wel oplossingen, maar is ze het met die oplossingen niet eens. Dat is een ander debat.

[…]

Staatssecretaris Atsma: Voorzitter. Er is gevraagd naar onze inzet op de ggo-problematiek in de afgelopen en de komende tijd. Ook is de vraag gesteld waarom er nog geen brief is verschenen. Mevrouw Wiegman noemde het en mevrouw Ouwehand vond het zelfs min of meer verwijtbaar. Ik trek mij dat zeker aan, maar wij hebben afgesproken dat wij de stemming in het EP zouden afwachten. De Kamer wilde een reactie hebben op de standpuntbepaling van het parlement. Als er niet is gestemd over de verschillende amendementen is het weinig zinvol om er een inhoudelijke reactie op te geven. Dus dat is de reden dat die brief er nog niet is. De stemming in het EP zal pas op 5 juli aanstaande plaatsvinden. Dat is nog ver weg. Ik zeg toe dat ik de Kamer eerder een brief stuur met de inzet, zonder een inhoudelijke reactie te geven op de amendementen. Tenzij de Kamer wil dat ik dat na de stemming in het EP doe, omdat het voor de positiebepaling volgende week de facto niet zo veel uitmaakt. Ik zeg dat omdat het binnen de Raad allesbehalve een gelopen race is. De discussie in de Raad is de Kamer bekend. Het mag ook bekend zijn dat wij blij waren met het compromisvoorstel van het Hongaars voorzitterschap. Ik heb een paar maanden geleden al aangegeven dat de Hongaren eraan hechten dit onderwerp hoog op de agenda te krijgen en te houden.

Ze hebben hun woord gehouden, maar ik stel vast dat er waarschijnlijk nog steeds sprake is van een blokkerende minderheid als het gaat om het accorderen van het Hongaarse voorstel. Mijn inschatting is dat de ggo-discussie inzake de teelt niet wordt afgerond. Dat is een gegeven waar we mee moeten leven. De Polen hebben aangegeven dat ze het in hun periode op de agenda willen houden. Dan zitten we al in het tweede halfjaar van 2011. Als de Kamer de brief nu wil, is dat wat mij betreft prima, alleen zal er niet veel nieuws onder de zon zijn naast hetgeen we al hebben gemeld.

[…]

Een groot aantal leden heeft in verschillende bewoordingen gewezen op de kansen, de problemen, de risico's en de uitdagingen van de koolstofarme economie.

[…]

Wij houden vast aan de stap-voor-stapbenadering en de ambities die wij vorig jaar hebben uitgesproken. Dat betekent een 20%-doelstelling in 2020 en daar gaan wij niet aan tornen. Wij houden bovendien aan de ambitie vast dat in 2050 het percentage tussen 80 en 95 moet uitkomen. Wij denken dat dat kan. Welke stappen gaan we daarvoor zetten? Ik heb al eerder aangegeven dat ik vind dat Nederland met een eigen routekaart moet komen die past binnen de Europese routekaart. Met andere woorden, een routekaart die niet verder gaat. Wanneer kom ik daarmee? Ik hoorde dat er een algemeen overleg Klimaat is gepland. Ik stel voor dit aan de nationale routekaart te koppelen.

[…]

Dat ga ik naar de wateragenda. Wij zijn niet tegen de blauwdruk zoals die is aangekondigd, maar we weten dat er op het terrein van waterkwaliteit en -kwantiteit al veel afspraken zijn gemaakt. We moeten uitkijken dat we niet opnieuw een deken aan regels en voorschriften over Europa leggen. Bij de vraag hoe je omgaat met het probleem van de droogte, ben ik de eerste die zal zeggen dat je dat niet eenzijdig moet negeren. Het is heel lang een Zuid-Europees probleem geweest, maar we hebben de afgelopen maanden gezien dat het ook een Nederlands probleem kan worden. Het heeft geen zin om dat weg te duwen, maar je moet voorkomen dat er door de ambitie van de Commissie een nieuwe laag aan wetten en regels op het gebied van water over ons wordt uitgestort. Gaten in de afspraken moet je natuurlijk niet negeren.

De biodiversiteit vind ik een kans, maar ik zeg erbij dat het een onderwerp dat in de eerste plaats op de agenda van de collega van EL&I hoort. Dat vindt de Kamer overigens ook, want ik was voor het laatste biodiversiteitsoverleg niet uitgenodigd.

[…]

De voorzitter: Ik noteer de volgende toezeggingen:
- De staatssecretaris heeft toegezegd dat in de brief over de ggo's de compromisteksten worden opgenomen.
- De staatssecretaris heeft toegezegd dat in de Nederlandse routekaart koolstofarme economie de economische aspecten zullen worden meegenomen.
- De staatssecretaris heeft toegezegd de Kamer te informeren over de duiding op de ranglijst bij het verslag van deze Milieuraad.

[…]