Vragen Van Esch over het gebrek aan maat­re­gelen tegen de gezond­heids­ri­sico’s van de geiten­hou­derij


Indiendatum: 12 mrt. 2021

Vragen van het lid Van Esch (Partij voor de Dieren) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het gebrek aan maatregelen tegen de gezondheidsrisico’s van de geitenhouderij

  1. Kunt u bevestigen dat al zeker tien jaar bij uw ministerie bekend is dat omwonenden binnen een straal van 2 kilometer van een geitenhouderij 40 tot 60% meer risico lopen om longontstekingen te krijgen, aangezien dit naar voren kwam bij onderzoeken in 2011, 2016, 2017 en 2019?[1]
  2. Kunt u bevestigen dat dit gaat om in totaal 1,7 miljoen Nederlanders?
  3. Heeft u gezien dat microbioloog en zoönose-expert Joke van der Giessen van het RIVM vermoedt dat deze longontstekingen worden veroorzaakt door een nieuwe zoönose, een van dier op mens overdraagbare ziekte?[2]
  4. Kunt u bevestigen dat u na het verschijnen van het laatste onderzoeksrapport in 2019 alweer het volgende vervolgonderzoek heeft aangekondigd, dit keer naar de oorzaak van de verhoogde ziektedruk rond geitenhouderijen en dat u dat onderzoek afwacht om te bepalen of maatregelen nodig zijn?
  5. Kunt u bevestigen dat dit onderzoek is vertraagd en pas eind 2024 zal zijn afgerond?[3]
  6. Herinnert u zich dat het feit dat het ministerie van LNV wilde afwachten tot er sluitend wetenschappelijk bewijs was voor de oorzaak-gevolg relatie, nou juist één van de belangrijkste redenen is geweest dat de Q-koorts epidemie zo lang heeft kunnen voortduren en zoveel slachtoffers heeft kunnen maken voordat er werd ingegrepen?
  7. Waaruit blijkt dat het voorzorgsbeginsel voor u nu wèl voorop staat?
  8. Bent u op de hoogte van het feit dat het aantal geiten in de Nederlandse veehouderij na de Q-koorts epidemie, tussen 2007 en 2020, bijna is verdubbeld, van zo’n 320.000 naar ruim 630.000 geiten en dat deze aantallen zelfs zijn toegenomen in provincies die een ‘geitenstop’ hebben afgekondigd vanwege de risico’s voor de volksgezondheid?
  9. Bent u op de hoogte van het feit dat dit aantal nog altijd verder kan groeien zolang er voor geiten geen zogenaamd productierechtenstelsel wordt ontwikkeld dat een grens stelt aan het aantal dieren in een bepaalde sector, zoals dit wel bestaat voor varkenshouderij, de pluimveehouderij en de melkveehouderij?
  10. Heeft u vernomen dat er bijvoorbeeld nertsenfokkers zijn die nu geiten willen gaan aanschaffen om geitenmelk te gaan produceren, nu het fokken met nertsen is verboden, zoals in Rinsumageest (Friesland), waar de provinciale geitenstop is opgeheven?[4]
  11. Is het bij u of uw ministerie bekend er tevens plannen zijn om een nieuwe megastal met bijna 2.000 geiten te gaan bouwen bij een woonwijk in Boijl (Friesland), op 200 meter afstand van woonhuizen?[5]
  12. Is het bij u of uw ministerie bekend dat in de gemeente Enkhuizen onlangs, ondanks jarenlange bezwaren van onder andere ook het college vanwege de verhoogde gezondheidsrisico’s, een omgevingsvergunning is afgegeven voor de komst van een nieuwe megastal met 2.000 geiten vlak naast een woonwijk?[6]
  13. Wat vindt u van het feit dat uw collega van het ministerie van LNV niets doet om deze explosieve groei van de geitenhouderij te stoppen?
  14. Hoe voelt het voor u om politiek verantwoordelijk te zijn voor de gezondheidsrisico’s die hier uit voortkomen, wetende dat Nederland volgens deskundigen nog steeds niet is voorbereid op een nieuwe uitbraak van een dierziekte die op mensen overdraagbaar is?
  15. Heeft u de minister van LNV ooit gewaarschuwd voor deze risico’s en gevraagd om een einde te maken aan de groei van de geitenhouderij? Zo ja, wat was haar reactie? Zo nee, waarom niet?
  16. Wat gaat u doen om te voorkomen dat de provinciale geitenstops ook in andere provincies worden opgeheven, nu het onderzoek Veehouderij en Gezondheid Omwonenden pas eind 2024 zal worden afgerond?
  17. Bent u bereid om te besluiten om per direct een absolute stop in te stellen op de uitbreiding van geitenstallen en de komst van nieuwe geitenstallen? Zo nee, waarom niet?
  18. Kunt u deze vragen één voor één en binnen de gebruikelijke termijn beantwoorden?


[1] 2011: ‘Mogelijke effecten van intensieve-veehouderij op de gezondheid van omwonenden: onderzoek naar potentiële blootstelling en gezondheidsproblemen’ https://nivel.nl/nl/publicatie...;

2016: ‘Veehouderij en Gezondheid Omwonenden I’ https://www.rivm.nl/bibliothee...;

2017: ‘Veehouderij en Gezondheid Omwonenden II’ https://www.rivm.nl/publicatie...

2019: ‘Veehouderij en Gezondheid Omwonenden III- Longontsteking in de nabijheid van geitenhouderijen in Gelderland, Overijssel en Utrecht’ https://www.nivel.nl/sites/def...

[2] Groei intensieve veehouderij leidt tot nieuwe dier-op-mens-ziekten - Follow the Money - Platform voor onderzoeksjournalistiek (ftm.nl)

[3] Brief 9 maart 2021 over de Voortgang onderzoek Veehouderij en Gezondheid Omwonenden

[4] https://www.lc.nl/economie/Van-nertsen-naar-melkgeiten-We-hebben-goede-hoop-dat-we-aan-een-nieuwe-toekomst-kunnen-beginnen-26298231.html

[5] Oproer in Boijl vanwege plannen voor nieuwe geitenhouderij | Omrop Fryslân (omropfryslan.nl)

[6] Onrust in Enkhuizen door mogelijke komst geitenhouderij naast woonwijk - NH Nieuws