Vragen Van Esch over de naar schatting 400.000 mensen die al jarenlang in de stank van de vee-industrie wonen


Indiendatum: 11 mei 2022

Kamervragen van het lid Van Esch (Partij voor de Dieren) aan de staatssecretaris van Infrastructuur & Waterstaat over de naar schatting 400.000 mensen die al jarenlang in de stank van de vee-industrie wonen

  1. Kent u de tweeluik van Zembla genaamd Stank en strijd, waarin omwonenden van veehouderijen vertellen hoe zij in de stank van veehouderijen moeten leven en dat zowel de lokale als de Rijksoverheid hier niet tegen optreedt?[1]
  2. Erkent u dat het leven in langdurige stank niet alleen zeer vervelend is en de kwaliteit van leven vermindert, maar dat het volgens de GGD ook tot gezondheidsklachten als stress, hoofdpijn en misselijkheid kan leiden?[2]
  3. Hoe beoordeelt u het dat de overheid niet ingrijpt om omwonenden van veehouderijen van een schone lucht te voorzien, waardoor omwonenden zich genoodzaakt zien om hiervoor naar de rechter te stappen?
  4. Hoe beoordeelt u het dat, omdat de overheid haar burgers niet beschermt, omwonenden en veehouders tegenover elkaar in de rechtszaal komen te staan, wat tot zeer slechte verhoudingen in de betreffende dorpen kan leiden?
  5. Hoe beoordeelt u het dat deze omwonenden zeggen door het gebrek aan erkenning van hun klachten en maatregelen om deze tegen te gaan het vertrouwen in de overheid te zijn verloren?
  6. Klopt het dat gemeentes aanvragen voor uitbreidingen van veehouderijen vanwege landelijke wetgeving niet kúnnen weigeren als de veehouder gebruikmaakt van technische lapmiddelen, zoals een luchtwasser? Zo ja, op basis van welke wetgeving is dit het geval en hoe beoordeelt u dit? Zo nee, waarom zijn er dan gemeentes die dit verkondigen?
  7. Kunt u bevestigen dat meerdere onderzoeken (onder andere van de Universiteit Wageningen en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)) concluderen dat zogenaamde ‘innovatieve staltechnieken’ in de regel veel minder stank (en stikstof) reduceren dan door de stallenbouwers wordt beloofd?[3],[4]
  8. Kunt u bevestigen dat zowel de rechtbank Noord-Nederland[5] als de rechtbank Midden-Nederland[6] besluiten voor de uitbreidingen van veehouderijen recent hebben vernietigd, omdat zij oordelen dat de effectiviteit van staltechnieken zoals luchtwassers en emissiearme stalvloeren onvoldoende bewezen is om de ammoniakuitstoot (dat stikstofneerslag en stank veroorzaakt) door uitbreidingen te compenseren?
  9. Klopt het dat deze signalen van niet-functioneren al sinds 2010 bekend zijn bij het ministerie van I&W?[7] Waarom is daar niet op geacteerd, waardoor er nog twaalf jaar lang veehouders hebben uit kunnen breiden terwijl bekend was dat de stankoverlast niet zou verminderen?
  10. Gaat u dit nu stoppen? Zo nee, waarom niet?
  11. Erkent u dat een investering in staltechnieken een bedrijf kapitaalintensiever maakt, wat vaak alleen terugverdiend kan worden door meer dieren te gaan houden? Erkent u dat als deze technieken dan niet blijken te werken, het probleem alleen maar is vergroot? Zo nee, waarom niet?
  12. Deelt u het inzicht dat er al jaren een zeer hardnekkige vorm van wensdenken aanwezig is op het ministerie van I&W dat technische lapmiddelen de schadelijke uitstoot van veestallen kunnen verminderen of teniet kunnen doen? Erkent u dat die hardnekkige wens er de aanleiding voor kan zijn dat er niet of nauwelijks in de werkelijkheid wordt getoetst of die technieken doen wat ze beloven? Zo nee, waarom niet?
  13. Zo ja, wat gaat u hieraan veranderen om een realistischer beleid te voeren?
  14. Erkent u dat u tijdens het tweeminutendebat Leefomgeving zei: “Het is mijn verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat we bij de dieren die er zijn, de luchtkwaliteit en het tegengaan van de uitstoot van ongewenste stoffen goed organiseren. Het gesprek over de aantallen dieren zal echt met LNV gevoerd moeten worden”?[8]
  15. Kunt u uitleggen waarom u de dieraantallen in Nederland, het meest vee-dichte land ter wereld, als een voldongen feit beschouwt, waarvan u als staatssecretaris voor milieu de onontkoombare schade maar van moet zien op te ruimen?
  16. Erkent u dat u voor een onmogelijke opgave staat als u de uitstoot van ongewenste stoffen moet terugdringen, zonder dat u over dieraantallen mag spreken? Waarom is dat onderwerp voor u taboe en is dit ergens afgesproken of vastgelegd?
  17. Erkent u dat het in Vlaanderen de minister van omgeving is – en niet de minister van landbouw – die de uitkoopregelingen voor veehouders in het kader van de Vlaamse stikstofcrisis leidt, omdat zij eindverantwoordelijke is voor een gezonde en schone leefomgeving?
  18. Heeft u gelezen dat de Vlaamse minister van omgeving Demir tegen de NRC heeft gezegd dat de belangen van de natuur beter door haar behartigd kunnen worden dan door de minister van landbouw, omdat die nauwe banden heeft met de boeren?[9] Hoe beoordeelt u deze uitspraak?
  19. Erkent u dat de VVD reeds in 1988 heeft gesteld dat de veestapel moet krimpen indien technische maatregelen falen?[10]
  20. Wanneer komt voor u het moment dat u concludeert dat technische maatregelen onvoldoende werken en dat u zich met de dieraantallen in de vee-industrie gaat bemoeien?
  21. Klopt het dat de Wet Geurhinder en veehouderij uit 2007 omwonenden in de praktijk niet blijkt te beschermen tegen stank, dat dit al zeker bekend is sinds de evaluatie in 2016 en dat de stankoverlast sindsdien alleen maar is toegenomen? Zo nee, waarom niet?
  22. Klopt het dat u de Wet Geurhinder en veehouderij gaat herzien, zoals u tegen Zembla heeft gezegd, zodat deze wet omwonenden wél gaat beschermen tegen stank?[11] Zo ja, gaat u daar een maximale stanknorm voor alle inwoners van het buitengebied van maximaal 5 Odeur in opnemen? Zo nee, waarom niet?
  23. Kunt u een tijdpad geven voor uw herziening van de Wet Geurhinder en veehouderij?

[1] https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/stank-en-strijd-deel-1 en https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/stank-en-strijd-deel-2
[2] https://ggdleefomgeving.nl/omgeving/veebedrijven/veebedrijven-en-gezondheid/
[3] https://edepot.wur.nl/441649
[4] https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2019/44/stikstofverlies-uit-opgeslagen-mest
[5] https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2021/03/13/rechtbank-vernietigt-vergunning-voor-uitbreiding-friese-melkveehouderij
[6] https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/uitspraak-rechtbank-zet-vergunningen-voor-nieuwe-veestallen-op-de-tocht~b1d5ac56/
[7] https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/burgers-in-meer-stallenstank-door-nalatigheid-overheid
[8] Tweeminutendebat Leefomgeving van 20 april 2022
[9] https://www.nrc.nl/nieuws/2022/04/26/ik-gooi-de-boeren-niet-voor-de-bus-ik-hou-ze-juist-niet-langer-aan-het-lijntje-a4118694
[10] https://mobilisation.nl/assets/foundation-6/media/Trouw%201988%20VVD%20waarschuwt%20boeren%201988%20copy.png
[11] https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/burgers-onvoldoende-beschermd-tegen-stank-staatssecretaris-gaat-wet-evalueren