Vragen over een import­verbod op kangoe­roep­ro­ducten


Vragen van het lid Thieme (PvdD) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de staatssecretaris van Economische Zaken over een importverbod op kangoeroeproducten.

  1. Bent u op de hoogte van de conclusies[1] van de Australische Voedsel en Waren Autoriteit (NSW) van maart 2015, dat de kangoeroevleesindustrie zich niet houdt aan de meest basale hygiënevoorschriften zoals het ophangen van karkassen aan roestige haken, het verblijven van levende en dode dieren in dezelfde ruimte, een gebrek is aan water en hygiëne en een verhoogd risico op kruisbesmettingen?
  2. Kunt u bevestigen dat de Nederlandse import van kangoeroeproducten sinds 2007 met 400% is gestegen tot 763,937 ton en daarmee ongeveer 17% van de totale Australische productie behelst[2]? Zo nee, waarom niet?
  3. Hoe beoordeelt u de risico’s voor de volksgezondheid van de consumptie van kangoeroevlees, nu meerdere studies aangeven dat, naast de hygiëneproblemen, kangoeroevlees ook met hoge percentages E.coli-[3], Salmonella-[4]bacteriën en Toxoplasma gondii[5] besmet kan zijn?
  4. Hoe beoordeelt u de brief[6] van September jl. aan de autoriteiten in Californië waarin meer dan 70 wetenschappers en academici die pleiten voor een importverbod op kangoeroeproducten? Bent u bekend met het importverbod op kangoeroeproducten van Californië[7], mede als gevolg van deze brief? Bent u bekend met het Russische importverbod op kangoeroevlees[8]?
  5. Bent u bereid, om in navolging van Rusland en Californië, een nationaal importverbod op kangoeroevlees in te voeren in verband met de risico’s voor de volksgezondheid? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet?
  6. Bent u bereid om bij de Europese Commissie aan te dringen op een verbod op de invoer van kangoeroevlees, op basis van risico’s voor de volksgezondheid? Zo ja, binnen welke termijn? Zo nee, waarom niet?
  7. Kent u het evaluatierapport The welfare ethics of the commercial killing of free-ranging kangaroos[9], waaruit blijkt dat het doden van kangoeroes gepaard gaat met ernstige welzijnsproblemen zoals:
    a. het achterlaten van gewonde kangoeroes, omdat zij met kogels geraakt zijn op een andere plek dan hun hoofd, waardoor zij niet meer geschikt zijn voor de vleesindustrie?
    b. het doodknuppelen van jonge kangoeroes omdat de Australische regering dit de meest humane methode vindt?
    c. het afschieten van ouderdieren, waarbij jonge kangoeroes kansloos worden achtergelaten omdat zij ten prooi vallen aan roofdieren of sterven van de honger?
  8. Bent u bereid om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor een nationaal en Europees importverbod op kangoeroeproducten op basis van dierenwelzijnsgronden, dat vergelijkbaar is met het verbod op zeehondenbont, dat is aangenomen vanwege bezwaren tegen het doodknuppelen[10] van jonge zeehonden, net zoals nu bij jonge kangoeroes gebeurd?

[1] http://www.smh.com.au/nsw/nsw-kangaroo-meat-fails-basic-hygiene-tests-20150304-13uyft

[2] (Bron: zie bijlage pdf)

[3] http://www.researchgate.net/publication/6298827_A_survey_of_the_microbiological_quality_of_kangaroo_carcasses_processed_for_human_consumption_in_two_processing_plants_in_Queensland_Australia

[4]http://www.researchgate.net/publication/21113096_The_isolation_of_Salmonella_from_kangaroos_and_feral_pigs_processed_for_human_consumption

[5] http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2784248/

[6] http://www.kangaroosatrisk.org/

[7] http://www.smh.com.au/environment/animals/california-keeps-ban-on-importing-kangaroo-products-despite-australian-lobbying-20150913-gjlnr0.html

[8] http://www.abc.net.au/news/2014-08-18/kangaroo-meat-ban/5677656

[9] http://www.ingentaconnect.com/content/ufaw/aw/2014/00000023/00000001/art00001

[10] https://www.google.co.uk/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0CCEQFjAA&url=https%3A%2F%2Frirdc.infoservices.com.au%2Fdownloads%2F13-

[11] 6&ei=n3E3Vcb0DsboaIjMgYAD&usg=AFQjCNECHhDSRKnnaaWi1vDMJVSO15NlYA&sig2=W_ypWtVZKF2FpnJgb0-7KQ&bvm=bv.91071109,d.d2s

Antwoorddatum: 22 dec. 2015

Vragen van het lid Thieme (PvdD) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Staatssecretaris van Economische Zaken over een importverbod van kangoeroeproducten (ingezonden 23 december 2015).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede namens de Staatssecretaris van Economische Zaken (ontvangen 4 februari 2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 1061.

Vraag 1
Bent u op de hoogte van de conclusies1 van de Australische Voedsel en Waren Autoriteit (NSW) van maart 2015, dat de kangoeroevleesindustrie zich niet houdt aan de meest basale hygiënevoorschriften, door bijvoorbeeld het ophangen van karkassen aan roestige haken, het verblijven van levende en dode dieren in dezelfde ruimte, een gebrek aan water en hygiëne en een verhoogd risico op kruisbesmettingen?

Antwoord 1
Ja

Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de Nederlandse import van kangoeroeproducten sinds 2007 met 400% is gestegen tot 763,937 ton, en daarmee ongeveer 17% van de totale Australische productie behelst?2 Zo nee, waarom niet?

Antwoord 2
De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit heeft uitgezocht hoeveel kangoeroevlees in Nederland is binnengekomen in de jaren 2011/2012 ten opzichte van de jaren 2006/2007. Er is hierbij gekeken naar zowel het kangoeroevlees met bestemming Nederland, als het kangoeroevlees dat bestemd is voor de Europese markt. Hieruit blijkt dat het totaal aan kangoer-oevlees dat via Nederland is binnengekomen met 71% is gestegen tot 1.094 ton. Voor specifiek de Nederlandse markt is de import over dezelfde jaren met 17% gedaald naar 198 ton. Het totaal van de import voor de Europese markt in 2011/2012 betreft ongeveer 9% van de totale Australische productie en 24% van de totale export vanuit Australië. Voor Nederland is dit nog geen 2% van de totale Australische productie en 4% van de totale Australische export.

Vraag 3
Hoe beoordeelt u de risico’s voor de volksgezondheid van de consumptie van kangoeroevlees, nu meerdere studies aangeven dat, naast de hygiëneproble-men, kangoeroevlees ook met hoge percentages E.coli-3, Salmonella-4 bacteriën en Toxoplasma gondii5 besmet kan zijn?

Antwoord vraag 3
Vlees van wild kan, net zoals vlees van landbouwhuisdieren, besmet zijn met bacteriën zoals salmonella, E. coli. of parasieten zoals Toxoplasma gondii. Het vlees van wild moet net als alle andere levensmiddelen, aan de geldende Europese en nationale hygiëneregels voldoen voordat het op de markt mag worden gebracht. In 2014 en 2015 heeft de NVWA partijen kangoeroevlees bemonsterd en geanalyseerd op onder andere de ziekmakende micro-organismen Salmonella en E. coli (STEC). Hierbij is in 7% van de geanaly-seerde kangoeroevlees partijen Salmonella gevonden, in 22% van de partijen E. coli (STEC). De partijen die als schadelijk voor de volksgezondheid zijn beoordeeld, zijn van de markt gehaald en er is aan de importeurs verzocht om maatregelen te nemen om herhaling te voorkomen. In vergelijking met vers vlees van landbouwhuisdieren liggen de gevonden niveaus aan microbiologische besmetting hoger voor kangoeroevlees. Echter, kangoeroe valt in de categorie wilde dieren. Er zijn weinig data bekend over microbiologische besmettingen op vlees van wilde dieren in Nederland. Wel vermelden verschillende studies hogere microbiologische besmettingen op vlees van wild dan op vlees van landbouwhuisdieren. De voedselketen voor vlees van wilde dieren is namelijk verschillend van die van landbouwhuisdie-ren. Zo hebben ze een andere leefomgeving en worden ze op een andere manier gedood. De NVWA heeft geen kangoeroevlees geanalyseerd op de aanwezigheid van Toxoplasma gondii. Deze parasiet wordt afgedood wanneer het vlees minimaal 2 dagen bij -12oC ingevroren is. Aangezien het Kangoeroevlees over het algemeen wordt getransporteerd bij -18oC is Toxoplasma in kangoeroevlees geen relevant gevaar in Nederland. De huidige besmettingsgraad van kangoeroevlees geeft mij geen aanleiding het ingezette beleid te wijzigen. De NVWA zal in 2016 opnieuw met name de importeurs van kangoeroevlees aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Ze zal opnieuw steekproefsgewijs bemonsteren en zo nodig recalls instellen. Daarnaast geeft het Voedingscentrum algemene voorlichting over veilig omgaan met voedsel. Eventuele risico’s zijn te vermijden door kruisbesmet-ting in de keuken te voorkomen en het vlees goed te verhitten bij de bereiding. Dit advies geldt ook bij vers vlees van wilde dieren.

Vraag 4, 5 en 6
Hoe beoordeelt u de brief6 van september jl. aan de autoriteiten in Californië, waarin meer dan 70 wetenschappers en academici pleiten voor een import-verbod van kangoeroeproducten? Kent u het importverbod van kangoeroep-roducten van Californië7, mede als gevolg van deze brief? Kent u het Russische importverbod van kangoeroevlees8? Bent u bereid, in navolging van Rusland en Californië, een nationaal importverbod van kangoeroevlees in te voeren in verband met de risico’s voor de volksgezondheid? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet?

Bent u bereid bij de Europese Commissie aan te dringen op een verbod op de invoer van kangoeroevlees, op basis van risico’s voor de volksgezondheid? Zo ja, binnen welke termijn? Zo nee, waarom niet?

Antwoord vraag 4, 5 en 6
Het importverbod van kangoeroeproducten van Californië en het Russische importverbod van kangoeroevlees zijn mij bekend. Kangoeroevlees kan, net als ander rauw vlees, besmet zijn met bacteriën en parasieten. Deze komen voor bij veel gehouden en wilde diersoorten en worden ook aangetroffen in het milieu. Het is niet verwonderlijk dat deze ook gevonden worden bij kangoeroevlees. Om op de Europese markt te mogen worden gebracht, moet het kangoeroevlees voldoen aan de geldende Europese en nationale hygiëneregels. Zoals aangegeven bij de beantwoording van vraag 3, zie ik geen reden om maatregelen te nemen.

Vraag 7
Kent u het evaluatierapport The welfare ethics of the commercial killing of free-ranging kangaroos9, waaruit blijkt dat het doden van kangoeroes gepaard gaat met ernstige welzijnsproblemen zoals: a.het achterlaten van gewonde kangoeroes, omdat zij met kogels geraakt zijn op een andere plek dan hun hoofd, waardoor zij niet meer geschikt zijn voor de vleesindustrie; b.het doodknuppelen van jonge kangoeroes omdat de Australische regering dit de meest humane methode vindt; c.het afschieten van ouderdieren, waarbij jonge kangoeroes kansloos worden achtergelaten omdat zij ten prooi vallen aan roofdieren of sterven van de honger?

Antwoord 7
Ja.

Vraag 8
Bent u bereid te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor een nationaal en Europees importverbod van kangoeroeproducten op basis van dierenwel-zijnsgronden, dat vergelijkbaar is met het verbod op zeehondenbont, dat is aangenomen vanwege bezwaren tegen het doodknuppelen10 van jonge zeehonden, net zoals nu bij jonge kangoeroes gebeurt?

Antwoord 8
De verordening betreffende de handel in zeehondenproducten (1007/2009) is vastgesteld op basis van de EU publieke moraal over het welzijn van zeehonden die bejaagd worden. Door de omstandigheden waarin de zeehondenjacht plaatsvindt kan een acceptabele dodingsmethode van deze dieren niet gerealiseerd worden. Het met een vuurwapen in het hoofd schieten van kangoeroes, zoals dat in Australië gebeurt bij de jacht op deze dieren, en daarmee onomkeerbaar letsel aan de hersenen veroorzakend, is een methode die in principe ook volgens de EU-wetgeving (Verordening (EG) Nr. 1099/2009 inzake de bescherming van dieren bij het doden) is toegestaan en volgens de OIE-standaarden ook geschikt is voor het doden van grote dieren in open ruimtes. Ook de bedwelming en doding van kleine dieren via een slag op het hoofd (waarbij ernstig hersenletsel optreedt) is in de EU toegestaan. Volgens het rapport «Improving the humaneness of commercial kangaroo harvesting» waaraan gerefereerd wordt (voetnoot 10 in de vraag), vindt dit laatste ook in Australië plaats bij jonge kangoeroes waarvan de moeder is gedood. Dit is ook toegestaan volgens de OIE-standaarden bij het doden van jonge en kleine dieren. Aangezien deze dodingsmethoden zowel voldoen aan de EU-wetgeving als aan de OIE-standaard, zal een gestelde schending van de publieke moraal vanwege de toegepaste dodingsmethoden, niet snel worden geaccepteerd als grond voor een importverbod. Voor een eventueel importverbod op kangoeroeproducten ontbreekt daarmee de vereiste juridische grond.

9http://www.ingentaconnect.com/... 8&ved=0CCEQFjAA&url=https%3A%2F%2Frirdc.infoservices.com.au%2Fdownloads%2F13–11 6&ei=n3E3Vcb0DsboaIjMgYAD&usg=AFQjCNECHhDSRKnnaaWi1vDMJVSO15NlYA&sig2= W_ypWtVZKF2FpnJgb0–7KQ&bvm=bv.91071109,d.d2s

3http://www.researchgate.net/pu... kangaroo_carcasses_processed_for_human_consumption_in_two_processing_plants_in_Queensland_Australia4http://www.researchgate.net/pu... from_kanga-roos_and_feral_pigs_processed_for_human_consumption5http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2784248/6http://www.kangaroosatrisk.org/7http://www.smh.com.au/environment/animals/california-keeps-ban-on-importing-kangaroo-products-despite-australian-lobbying-20150913-gjlnr0.html8http://www.abc.net.au/news/2014-08-18/kangaroo-meat-ban/5677656

1http://www.smh.com.au/nsw/nsw-kangaroo-meat-fails-basic-hygiene-tests-20150304–13uyft2(Bron: zie bijlage pdf)
ah-