Schrif­te­lijke vragen Wassenberg over de drama­tische achter­uitgang van de biodi­ver­siteit in Europa veroor­zaakt door indu­striële landbouw


Indiendatum: 21 okt. 2020

  1. Kent u het rapport ‘State of nature in the EU’[1] en de artikelen ‘Biodiversiteit holt in heel Europa achteruit, maar er is nog hoop’[2] en ‘Europa haalt eigen natuurdoelen voor 2020 niet: ‘Er is geen tijd meer voor uitstelgedrag’’[3]?
  2. Erkent u dat de biodiversiteit in Europa opnieuw achteruit is gegaan en dat de Europese doelen niet worden gehaald, zoals het Milieuagentschap van de Europese Unie (EEA) concludeert in het rapport?
  3. Onderschrijft u de conclusie van de EEA dat Natura 2000-gebieden en de versterking daarvan van groot belang zijn voor de soortenbescherming in Europa?
  4. Bent u bereid om uw gesprek met de Europese Commissie in het kader van de stikstofcrisis over de “proportionaliteit en flexibiliteit” van Natura 2000-gebieden[4] per direct te staken en uw aandacht te richten op het daadwerkelijk herstellen van de biodiversiteit in Nederland? Zo nee, waarom niet?
  5. Kunt u bevestigen dat de intensivering en specialisering van de landbouw (met 21% van de gevallen) het vaakst wordt genoemd als de oorzaak van verslechtering van habitats en diersoorten?
  6. Kunt u bevestigen dat bijna 50% van de lucht-, water- en bodemvervuiling die zorgt voor achteruitgang van de biodiversiteit veroorzaakt wordt door de landbouw?
  7. Kunt u bevestigen dat het EEA vooral wijst op het langdurige en grootschalige gebruik van meststoffen en landbouwgif als oorzaken van de achteruitgang van de natuur?
  8. Deelt u de visie dat de subsidies van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) intensivering en grootschaligheid bevorderen en dat het daarom van groot belang is dat de nieuwe GLB-subsidies volledig worden ingezet om de duurzame landbouwtransitie in gang te zetten om daarmee de afbraak van de natuur tegen te gaan?
  9. Erkent u dat wetenschappers stellen dat we nog maximaal tien jaar hebben om de achteruitgang van biodiversiteit te keren?[5] Erkent u dat het nieuwe GLB (dat zal lopen tot 2028) daarmee beslissend is voor de toekomstige leefbaarheid van Europa, ook voor generaties na ons?
  10. Zo ja, waarom heeft u tijdens de Landbouw- en Visserijraad van 19 en 20 oktober jl. niet op ingezet op een drastische aanpassing van het GLB, zodat de subsidies volledig ten goede komen aan de duurzame landbouwtransitie?
  11. Deelt u de overtuiging dat Nederland bij de invulling van het Nationaal Strategisch Plan voor het nieuwe GLB van alle mogelijkheden gebruik moet maken om de subsidies gericht in te zetten voor de duurzame landbouwtransitie? Gaat u dit doen en zo ja, op welke manier?
  12. Deelt u de mening dat in het licht van de dramatische achteruitgang van insecten (wilde) bijen en hommels niet extra belast zouden mogen worden met schadelijk landbouwgif? Zo ja, deelt u de mening dat een ‘acceptabele sterfte’ van (wilde) bijen en hommels door landbouwgif dus eigenlijk 0% zou moeten zijn?
  13. Zo nee, erkent u dan dat de sterfte van insecten door landbouwgif, bezien in het licht van de dramatische achteruitgang van insecten, in ieder geval minimaal moet zijn, en bij de herziening van het bijenrichtsnoer niet opgerekt dient te worden met het niet gevalideerde computermodel BEEHAVE? Zo nee, waarom niet?
  14. Bent u bereid bij de herziening van het Europese bijenrichtsnoer te pleiten voor een ‘acceptabele sterfte’ van wilde bijen, honingbijen en hommels van maximaal 7%?
  15. Bent u bereid om in de uitwerking van het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming 2030 verplichte maatregelen op te nemen voor de reductie van landbouwgif, aangezien met vrijwillige maatregelen de gestelde doelen structureel niet worden gehaald?
  16. Deelt u de mening dat het beter is als Nederlandse boeren niet méér mest uitrijden op het land dan Europees is afgesproken, gegeven de conclusie van het EEA dat het grootschalig gebruik van meststoffen een belangrijke drukfactor is voor de biodiversiteit?
  17. Zo ja, bent u bereid om voor de periode na 2021 geen uitzonderingspositie bij de EU meer aan te vragen om meer mest uit te rijden (de derogatie op de Nitraatrichtlijn)?
  18. Indien uw antwoord op verschillende bovenstaande vragen ‘nee’ is, hoeveel alarmerende rapporten over de slechte staat van de natuur heeft u nog nodig om daadwerkelijk maatregelen te nemen die de duurzame landbouwtransitie in gang zetten?
  19. Kunt u deze vragen beantwoorden vóór het AO Gewasbeschermingsmiddelen van 2 november 2020?


[1] https://www.eea.europa.eu/publications/state-of-nature-in-the-eu-2020

[2] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/biodiversiteit-holt-in-heel-europa-achteruit-maar-er-is-nog-hoop~bf26d3c14/

[3] https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/europa-haalt-eigen-natuurdoelen-voor-2020-niet-er-is-geen-tijd-meer-voor-uitstelgedrag~b037827c/

[4] Kamerbrief 2020D40400

[5] https://www.eugreenweek.eu/en/biodiversity