Bijdrage Van Raan over de ontwik­keling van de koop­kracht en de stijgende ener­gie­prijzen


23 maart 2022

Voorzitter,

Deze bijdrage wordt mede gedaan namens Bij1. In een debat over armoedebeleid mag niet onbenoemd blijven dat de arme bevolking van Oekraïne bestookt wordt met wapens en munitie die deels betaald worden uit ons gas- en olieverbruik. In Nederland importeren we 15 tot 20% van ons gas uit Rusland[1].

Tweeslachtig… We hebben een minister voor armoedebeleid, maar we vergroten met de verlaging van de brandstofaccijns de kloof tussen arm en rijk. De vraag is waarom van de lastenverlichting meer dan een derde terecht moet komen bij de 20% van meest welvarende Nederlanders.[2]

Tweeslachtig, voorzitter, we willen minder afhankelijk worden van Rusland in onze brandstofvoorziening, mede vanwege het effect op de koopkracht maar we maken gas en diesel goedkoper voor iedereen en dempen de besparingsprikkel!

Het is tekenend voor de tweeslachtigheid dat ons huidige kabinetsbeleid kenmerkt.

Als we echt werk zouden willen maken van energiebesparing

zouden we het BTW nul tarief van toepassing maken op dubbel glas (9%), warmtepomp (21%), zonnepanelen[3], zonnebatterijen[4], en isolatie [5].

Zouden we belasting heffen op kerosine, zouden grootverbruikers van aardgas geen korting krijgen, maar extra moeten betalen.

Het vierde kabinet Rutte maakt de kloof tussen arm en rijk alleen maar groter.

Dat, voorzitter, is onverantwoord.

Tot zover onze kritiek, nu de oplossingen.

Willen we inkomenszekerheid voor burgers vergroten, dan moet er inkomenspolitiek komen in het voordeel van mensen met lage inkomens zoals versnelde verhoging minimumloon, verhoging van de bijstand.

Maar we vinden ook dat er een solidariteitsheffing moet komen ten behoeve van de laagste inkomens. Dit zou een solidariteitsheffing voor m.n. fossiele bedrijven moeten zijn, die moet bestaan uit de winsten die nu op olie en gas worden gemaakt. Vanuit dit solidariteitsfonds kunnen we kwetsbaren ondersteunen, [door de middelen aan te wenden voor besparing en verduurzaming.]

De belangen van de zwaksten beschermen tegen het recht van de sterkste, eigenlijk heel logisch!

Voorzitter, om zowel ontwikkeling van de koopkracht van de lage inkomens te beschermen en stijgende energieprijzen te dempen kunnen we nog iets doen

  • namelijk niet alleen de energietransitie, maar ook de voedseltransitie versnellen om te breken met onze fossielverslaving en dus voor eens en altijd afscheid nemen de rollercoaster in energieprijzen die oliesjeiks en Oligarchen organiseren ten nadele van ons allemaal
  • Fossiele brandstoffen zijn ook daarom zo kostbaar omdat energie verspild wordt aan veevoer voor de immense hoeveelheid dieren die we houden voor het produceren van voedsel voor mensen m.b.v. kunstmest. Voor dat veevoer, zijn we ook afhankelijk van de import van voermais, zonnebloemzaadolie en zonnebloemschroot uit Oekraïne.
  • Wanneer het maag-darmkanaal van dieren wordt overgeslagen in onze voedselvoorziening kan er direct voor mensen geproduceerd worden, ideaal om energie te besparen, en onze voedselvoorziening ook niet meer afhankelijk maken dan nodig is. Dus dient de veehouderij versneld te worden afgebouwd [door minder dieren te fokken. Minder veevoer, granen en andere gewassen voor humane consumptie waarmee we met het huidige akkerbouwareaal wereldwijd 4 miljard mensen extra kunnen voeden.] Zonder kunstmest produceren als we boeren helpen in de omschakeling: er is een afbouwplan nodig en er moet compensatie geregeld worden.
  • In de sierteelt wordt massaal energie verspild in combinatie met gifgebruik. Ondernemers in de sierteelt moeten begeleid worden in de transitie naar de teelt van humane voeding

Dus samengevat, voorzitter:

  1. We gaan SUV rijders niet langer sponsoren en Poetin ook niet
  2. We gaan de mensen met de laagste inkomens beschermen tegen het recht van de sterkste
  3. We gaan gas terugnemen in alle opzichten
  4. We gaan schaarse granen niet meer voor 90% verspillen via het maag- darmkanaal van de intensieve veehouderij
  5. We stoppen met tulpenbollen en allerlei andere energieverslindende sierteelt, en gaan voedsel voor mensen telen in de eigen regio, in onze eigen kassen

De oorlog leert ons dat we zelf geen oorlog meer moeten voeren tegen de natuur en tegen de dieren, maar dat we respect voor al het leven zullen moeten hebben , waar ook ter wereld. Niet langer zagen aan de tak waarop we zitten. Als er ooit een moment was voor een andere koers is het nu, waar wachten we op?

Dank u wel!


[1] waarmee we dus in EU verband tot de grotere sponsors van Poetin behoren[1]

[2] https://www.platform-investico.nl/artikel/compensatie-kosten-brandstof-en-energie-vooral-naar-rijkste-huishoudens/

[3] De EU staat dit toe vanaf december 2021: Solar Magazine - Belastingdienst voorstander van nultarief voor btw op zonnepanelen, invoering mogelijk per 2023

[4] Isolatie valt onder 9% tarief: Btw-tarief isoleren van woningen (belastingdienst.nl) Zonnebatterijen: kan naar 0-tarief, moeten we doen voor belastingplan 2023: Solar Magazine - Belastingdienst voorstander van nultarief voor btw op zonnepanelen, invoering mogelijk per 2023

[5] Arbeidskosten vallen onder lage btw tarief De dubbelglas BTW-regeling | Nog van toepassing in 2022? (dubbelglas-subsidie.nl) Permanent laag btw tarief 9% op plaatsen dubbel glas