Bijdrage Van Raan aan Begroting OCW, onderdeel cultuur


23 november 2020

Voorzitter, in het klassieke toneelstuk ‘Op Hoop van Zegen van Herman Heijermans, trachtten de zonen van vissersweduwe Kniertje de storm te bezweren.

Voorzitter, ‘Op Hoop van Zegen’, bezweren de hedendaagse creatievelingen de coronastorm. ‘

En het is inderdaad hopen op een zegen, want het lijkt erop dat de cultuursector wordt ingezet als afleidingsmanoeuvre, letterlijk voor de bühne.

Gaan de besmettingen omhoog, dan doen we al die coronaproof theaters, bioscopen en musea dicht om de coronacrisis te bestrijden.

En dan is het: Wel kopen, maar geen cultuur. Wel de Action, maar niet het Rijksmuseum. Wel de slachthuizen, maar niet de bibliotheken?

We weten inmiddels dat de minister hard vecht in het kabinet, want er komen extra steunpakketten.

Maar voorzitter, in totaal staat er tegenover het omzetverlies van 21,5 miljard, een rijksoverheidssteun van 1,6 miljard over twee jaar. Daarbij komt dat de creatieve sector en de minister niet dezelfde analyse hebben van wie hoeveel steun heeft ontvangen.

Dus de vraag is: is de steun genoeg?

Daar komt bij dat de steun eigenlijk bedoeld is voor het creëren van een nieuw seizoensprogramma voor 2021. Maar hoe kun je investeren wanneer je inkomsten met 80% zijn gedaald? Graag reactie van de minister.

Voorzitter, de Partij voor de Dieren vindt dat er naast extra financiële steun ook andere maatregelen getroffen moeten worden.

We zijn het eens met de conclusie van de minister dat er al fiscale mogelijkheden zijn. Maar is de Geefwet alleen relevant voor instellingen met een ANBI status en staan belasting aftrekbare donaties los van het aankopen van kunst. Dus er kunnen makkelijk meer en wat is er dan mogelijk?

De Partij voor de Dieren zal daarom haar aangehouden moties over fiscale maatregelen in aangepaste vorm indienen, en oproepen om aankopen van kunstwerken gemaakt door in Nederland werkende, nog levende kunstenaars tot een bedrag van 10.000,- aftrekbaar te maken voor de belasting in 2021 en de btw op kaartverkoop te herinvesteren in de creatieve sector. Graag reactie van de minister.

Ook de Raad van Cultuur adviseert andere maatregelen. Volgens de Raad heeft de crisis zowel in de sector als de samenleving zaken blootgelegd die om heel ingrijpende aanpassingen vragen.

En volgens de Partij voor de Dieren is hier een belangrijke rol voor de Sociaal Creatieve Raad weggelegd.

Immers voor een cultuurverandering heb je veranderaars nodig en voor het herontwerpen van maatschappelijke systemen kun je niet zonder ontwerpers. Beiden in overvloed aanwezig in de culturele sector.

En die Sociaal Creatieve Raad staat klaar om aan de slag te gaan met vraagstukken, als het betrekken van burgers bij de energietransitie en het tegengaan van de toenemende polarisatie in Nederland.

En voorzitter, de minister zou met de Raad in gesprek gaan n.a.v. de aangenomen motie van de Partij voor de Dieren. Maar we hebben vernomen dat dit nog niet is gebeurd, klopt dat? Zo ja, dan verzoeken we de minister met klem om dit te ondernemen. Graag reactie.

Voorzitter, ik rond af. Laat het tragische einde in het toneelstuk van Herman Heijermans, ‘Op Hoop van Zegen’ geen voorbode zijn voor de cultuursector.

In tegendeel, op hoop van zegen doen we een oproep aan de minister voor extra financiële steun, fiscale maatregelen en een stevige rol voor de Sociaal Creatieve Raad om beter uit de crisis kunnen komen.

Graag reactie van de minister.