Bijdrage Partij voor de Dieren aan SO Voorhang Verkeers­ver­de­lings­regel Lelystad Airport


29 januari 2020

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de minister van I&W waarin zij de Tweede Kamer een belangrijk instrument uit handen slaat door geen uitvoering te geven aan haar eerdere toezegging omtrent de voorhangprocedure inzake de Verkeersverdelingsregel (VVR) voor Lelystad Airport. Deze leden spreken hun sterke afkeur uit van deze gang van zaken, die helaas past in het patroon van het huidige luchtvaartbeleid waarin een zorgvuldige en transparante omgang met procedures voor deze minister geen prioriteit lijkt te hebben.

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie wijzen de minister op haar eerdere uitspraken (d.d. 3 juli 2018), waarin zij de Kamer de toezegging doet dat er een voorhangprocedure zal worden doorlopen op basis van de door de Europese Commissie goedgekeurde VVR: “Indien na deze periode de Europese Commissie de regel goedkeurt, zal de VVR het nationale wetgevingstraject dienen te doorlopen. Dit betreft voorhang bij uw Kamer en advisering door de Raad van State.”[1]

Erkent de minister dat uit deze bewoordingen in alle redelijkheid mag worden opgemaakt dat het bestaan van verschillende versies van de VVR niet van invloed is op de vraag of een voorhangprocedure wel of niet doorlopen dient te worden? Zo nee, waarom niet?

Erkent de minister dat haar eerdere toezegging dat een voorhangprocedure doorlopen dient te worden ook volkomen logisch was gezien de ernst, omvang en impact van het dossier Lelystad Airport en de sleutelrol daarbij van de VVR? Zo nee, waarom niet?

De betreffende toezegging om een ordentelijke voorhangprocedure te doorlopen, veegt de minister vervolgens van tafel met de brief (d.d. 22 januari 2020[2]) waarin de minister schrijft dat voorhang niet meer aan de orde is omdat dat bij een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) niet verplicht zou zijn. Waarom schreef de minister dan op 3 juli 2018 nog dat een voorhangprocedure doorlopen “diende” te worden? Erkent de minister dat zij met de brief van 22 januari 2020 de toezegging om een voorhangprocedure te doorlopen heeft ingetrokken? Wat heeft de minister doen besluiten om haar oorspronkelijke toezegging in te trekken?

De minister leunt in haar recente schrijven vooral op een taalkundige exercitie door een onderscheid aan te brengen tussen de verschillende versies van de VVR. Erkent de minister dat deze handelswijze niet past bij een samenwerking te goeder trouw tussen minister en Kamer? Zo nee, waarom niet? Is de minister bereid om alsnog vast te houden aan haar toezegging van 3 juli 2018 om een voorhangprocedure in gang te zetten? Zo nee, waarom niet?

De VVR werd aanvankelijk afgekeurd door de Europese Commissie, mede op grond van het feit dat de toenmalige VVR geen voorziening had om nieuwe toetreders toe te laten en daarmee autonome groei toe te staan. Goedkeuring volgde pas nadat de minister de VVR zodanig afzwakte dat er op Lelystad Airport toch sprake kan zijn van autonome groei. Het is bekend dat het scheppen van deze mogelijkheid tot autonome groei indruist tegen de ruime Kamermeerderheid die precies die autonome groei middels de aangenomen motie Laçin[3] heeft afgewezen. Erkent de minister dat hiermee de eisen van Brussel en Den Haag onverenigbaar zijn? Zo nee, waarom niet en op welke manier zijn ze wel verenigbaar?

Uit antwoord op Kamervragen van het lid Van Raan[4] bleek dat de minister prijsvechters simpelweg niet kan weren. Erkent de minister dat juist de voorliggende afgezwakte VVR logischerwijs veel meer controverse oproept vanwege de toegestane autonome groei, wat in strijd is met een Kamermeerderheid? Zo nee, waarom niet?

Erkent de minister dat het mede daarom juist logischer zou zijn om vast te houden aan eerder gemaakte afspraken, zoals de belangrijke toezegging om een voorhangprocedure inclusief advisering door de Raad van State in gang te zetten? Zo nee, waarom niet?

Uit het marktonderzoek en de technische briefing van bureau M3 bleek bovendien dat de toch al ongewenste autonome groei heel makkelijk uit de hand kan lopen, waardoor Lelystad Airport uit kan groeien tot een heus plofvliegveld. Bureau M3 sprak niet tegen dat de voorspelde 10-20% autonome groei in de praktijk veel ruimer kan uitpakken. Dat kan net zo goed 40-50% autonome groei worden. Erkent de minister dat zij niet kan uitsluiten dat de voorspelde autonome groei in de praktijk veel ruimer uit zal pakken dan tot nu toe wordt gesteld door de minister en M3? Zo nee, waarom niet?

Snapt de minister dat volgers van het dossier Lelystad Airport momenteel niet het gevoel hebben dat er sprake is van een zorgvuldig en transparant proces? Zo nee, waarom niet?

Wat gaat de minister doen om dit gevoel weg te nemen en het vertrouwen in een zorgvuldig en transparant proces te herstellen? Erkent de minister dat dit niet de eerste keer is dat de Kamer moet vragen om het herstellen van vertrouwen in het luchtvaartdossier? [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12]

Hoe vindt de minister zelf dat het gaat met het terugwinnen van dat vertrouwen in een zorgvuldig en transparant luchtvaartbeleid?

Terwijl de fouten en onzorgvuldigheden in rapporten omtrent Lelystad Airport zich opstapelen, lijkt de minister het tempo juist alleen maar op te voeren. Waaruit blijkt dat de Tweede Kamer de minister nog kan vertrouwen in het voeren van een zorgvuldig en transparant proces omtrent het dossier Lelystad Airport?

De leden van de Partij voor de Dieren-fractie pleiten al jarenlang voor een stevige krimp van het aantal vluchten voor klimaat, leefomgeving en veiligheid van mens en dier. Het is bekend dat deze leden daarom ook een fel tegenstander zijn van de geplande opening van Lelystad Airport. Ook al zou er een VVR liggen die in staat zou zijn om autonome groei volledig uit te bannen, dan nog blijft de noodzaak staan om Lelystad Airport überhaupt niet te openen. Erkent de minister dat het volstrekt onverantwoordelijk is om middenin de klimaatcrisis en biodiversiteitscrisis een vliegveld openen? Zo nee, waarom niet? Ziet de minister de relatie tussen het anno 2020 openen van een vliegveld en ecocide? Zo nee, waarom niet?

[1] Brief minister Van Nieuwenhuizen (d.d. 3 juli 2018).

[2] Brief minister Van Nieuwenhuizen (d.d. 22 januari 2020).

[3] Motie Laçin c.s. over het niet toestaan van autonome groei of vracht op Lelystad Airport (31936-565).

[4] Kamervragen Van Raan over het uitgelekte marktonderzoek naar Lelystad Airport en de stelling van Wizz Air dat prijsvechters niet kunnen worden geweerd vanaf Lelystad Airport (d.d. 18 november 2019). https://www.partijvoordedieren.nl/vragen/vragen-van-raan-over-uitgelekte-marktonderzoek-naar-lelystad-airport

[5] Bijdrage Van Raan, algemeen overleg luchtvaart (d.d. 25 januari 2018): https://www.partijvoordedieren.nl/bijdragen/bijdrage-van-raan-ao-luchtvaart

[6] Bijdrage Van Raan, schriftelijk overleg ontwerp­be­sluit tot wijziging van het Lucht­ha­ven­ver­keer­be­sluit Schiphol (LVB) (d.d. 8 februari 2018):

https://www.partijvoordedieren.nl/bijdragen/inbreng-so-ontwerpbesluit-tot-wijziging-van-het-luchthavenverkeerbesluit-schiphol-lvb

[7] Kamervragen Van Raan, Kröger & Laçin over het bericht dat de vlieg­routes voor Lelystad Airport gewijzigd zijn tijdens de lopende ziens­wij­zen­pro­cedure (d.d. 27 februari 2019): https://www.partijvoordedieren.nl/vragen/vragen-van-raan-over-het-bericht-dat-de-vliegroutes-voor-lelystad-airport-gewijzigd-zijn-tijdens-de-lopende-zienswijzenprocedure

[8] Kamervragen Van Raan over het bericht dat Rotterdam The Hague Airport straf­feloos het afge­sproken aantal nacht­vluchten kan over­schrijden (d.d. 20 juni 2019):

https://www.partijvoordedieren.nl/vragen/vragen-van-raan-over-het-bericht-dat-rotterdam-the-hague-airport-straffeloos-het-afgesproken-aantal-nachtvluchten-kan-overschrijden

[9] Kamervragen Van Raan over het doordrukken van groei op Schiphol (d.d. 11 juli 2019): https://www.partijvoordedieren.nl/vragen/vragen-van-raan-over-het-doordrukken-van-groei-op-schiphol

[10] Kamervragen Van Raan over de alternatieve luchtvaartnota (d.d. 4 oktober 2019): https://www.partijvoordedieren.nl/vragen/vragen-van-raan-de-alternatieve-luchtvaartnota-waaruit-blijkt-dat-een-krimp-van-de-luchtvaart-onvermijdelijk-is

[11] Kamervragen Van Raan over het uitgelekte marktonderzoek naar Lelystad Airport en de stelling van Wizz Air dat prijsvechters niet kunnen worden geweerd vanaf Lelystad Airport (d.d. 18 november 2019). https://www.partijvoordedieren.nl/vragen/vragen-van-raan-over-uitgelekte-marktonderzoek-naar-lelystad-airport

[12] Kamervragen Van Raan over bericht dat SATL en BTV opstappen uit overleg klank­bord­groep Lucht­vaartnota (d.d. 6 december 2019):

https://www.partijvoordedieren.nl/vragen/vragen-van-raan-over-bericht-dat-satl-en-btv-opstappen-uit-overleg-klankbordgroep-luchtvaartnota