Bijdrage Van Raan aan debat over onterecht inge­vor­derde kinder­op­vang­toe­slagen⁩


4 december 2019

Voorzitter,

Vanochtend, vlak voor aanvang van dit debat, kregen we als Kamerleden wederom indringend inzicht in de ellende die een overheid kan aanrichten. We zagen wederom wat het voor mensen betekent als ze worden vermalen in de kaken van een overheidsinstantie.

We hoorden de verhalen van mensen die door het optreden van de Belastingdienst in zo’n diep dal zijn gestort dat het volkomen begrijpelijk is dat ze op een bepaald moment alle hoop zijn verloren. Ouders zijn jarenlang achtervolgd door de overheid. Ouders zijn jarenlang bestempeld als fraudeur. Ouders zijn financieel aan ten onder gegaan aan het optreden van onze eigen Belastingdienst.

Onterecht. En onrechtmatig, oordeelde de Raad van State. Een angstaanjagende omdraaiing van de basis van ons rechtssysteem: namelijk dat je onschuldig bent totdat het tegendeel bewezen is. Hier is dat omgedraaid: schuldig totdat het tegendeel bewezen is. En het bewijzen van het tegendeel in veel gevallen onmogelijk gemaakt. Is de staatssecretaris het eens met deze analyse?

Ik wil deze gelegenheid tevens gebruiken om de collega’s te danken die, soms al jarenlang, er alles aan hebben gedaan om de onderste steen boven te krijgen, met name de collega’s Omtzigt en Leijten. Ook de rol van de pers, zoals de heer Bruins al memoreerde, is onmisbaar gebleken.

De Partij voor de Dieren was geschokt toen we lazen hoe er bij de belastingdienst wordt gesproken over de mensen die hier nu op de tribune zitten. ‘Afpakjesdag’. Het is een woord dat gebruikt wordt bij een corporale studentenvereniging. Het zijn niet de woorden die passen bij de verantwoordelijk om te beslissen om burgers van dit land al dan niet de vernieling in te helpen.

Zijn er nog andere afdelingen bij de overheid die dit soort taal bezigen en daarmee blijk geven van het onvermogen om deze hele zware verantwoordelijkheid te dragen? Ons als Kamer past ook bescheidenheid. Ik wil vandaag ook de hoop en de wens uitspreken dat de politiek rekening houdt dat uitingen die hier gedaan worden ook door ambtenaren gezien en gelezen worden.

Het geeft ons als Kamerleden een verantwoordelijkheid om de bewoordingen hier gebruiken, zorgvuldig te kiezen. Laten we het er in ieder geval over eens zijn dat een Belastingdienst of een andere overheidsdienst de woorden die vanuit deze Kamer komen nooit een vrijbrief kan zien om op een manier te werk te gaan die in dit geval ook gebeurd is.

De Partij voor de Dieren wil van de staatssecretaris horen wat hij gaat doen om de ouders, alle ouders, eerlijk te compenseren en wanneer hij dat gaat doen. En we sluiten ons aan bij de SP, waar die het beginpunt op 2009 stelt. Sprekers voor mij: hadden het over ‘een beetje licht aan het einde van de tunnel’ Dat lijkt de partij voor de Dieren ten ene male onvoldoende.

Ja, er moeten nog onderzoeken gedaan worden of afgerond, er moeten onafhankelijke commissies komen. Maar, of moet ik zeggen EN EN er kan ook al genoeg gedaan worden. Ik ga ervan uit dat de SP heeft in haar meldpunt meer dan voldoende informatie heeft voor de Staatssecretaris om direct in te grijpen. Maar dat de staatssecretaris ook meer dan voldoende informatie heeft om vergoedingen te hervatten, om schadevergoedingen te betalen, om het label ‘fraudeur’ weg te halen uit dossier.

Negen ouders deden gisteren ook een oproep aan de premier in het Algemeen Dagblad. Een hele redelijke oproep. ‘Minister-president, spreek met ons. Kom over de brug met excuses en kom over de brug met een eerlijke en rechtvaardige compensatie.’ De Partij voor de Dieren wil dit verzoek via de staatsecretaris doorgeleiden naar de premier. Kan Mark Rutte in ieder geval in gesprek treden met de ouders?

Graag een reactie van de staatssecretaris. Het gaat niet om een ‘beetje licht aan het einde van de tunnel’, het gaat om de acute sloop van de tunnel, in het volle daglicht. Dank u wel.