Vrij baan voor genetisch gemanipuleerd voedsel

BRUSSEL, 4 december 2025 - Genetisch gemanipuleerde voedselgewassen die met nieuwe technieken zijn geproduceerd worden gedereguleerd in Europa. Voor consumenten zal niet te zien zijn welke producten genetisch bewerkt zijn, want dit hoeft niet op het etiket vermeld te worden. Dat is de uitkomst van onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de 27 EU-landen, die woensdagnacht een akkoord sloten over de nieuwe EU-wet voor Nieuwe Genomische Technieken en daarvan afgeleid voedsel en diervoeder.

Risicio’s

Door de nieuwe wet hoeven veel gewassen die genetisch bewerkt zijn niet langer onderzocht te worden op risico’s voordat ze geteeld en verkocht mogen worden in Europa. Ook hoeft in de meeste gevallen niet op het voedsel-etiket vermeld te worden of in een product ingrediënten zitten die met nieuwe gentechnologie bewerkt zijn.

Desastreus akkoord

De Partij voor de Dieren, die deel uitmaakte van het onderhandelingsteam van het Europees Parlement, spreekt van een desastreus akkoord dat consumenten genetisch gemanipuleerd voedsel voorschotelt zonder ze daarover te informeren. Door het ontbreken van een etiketteringsplicht kunnen consumenten niet meer kiezen voor gentech-vrij voedsel. De wet is tevens in strijd met een uitspraak van de Tweede Kamer: die steunde in 2023 met overgrote meerderheid een motie van de Partij voor de Dieren om keuzevrijheid van consumenten te garanderen, de biologische sector gentech-vrij te houden en de macht van gentech-bedrijven te beperken.

“Wet zet deur open voor grootschalige teelt van gentech-gewassen in Europa”

“Grote gentech-bedrijven als Bayer/Monsanto en Cortega en pro-gentech universiteiten als Wageningen en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie lobbyen in Brussel al jaren voor deregulering van gentech-planten. Op dit moment worden er nog weinig genetisch gemanipuleerde gewassen geteeld in Europa, omdat nu nog een risico-analyse vereist is voordat gentech-gewassen worden toegelaten en omdat een meerderheid van de Europese consumenten geen gentech-voedsel wil eten. Deze wet zet de deur open voor grootschalige teelt van gentechgewassen in Europa,”  zegt Europarlementariër Anja Hazekamp.

Monopolisering van ons voedsel

“De nieuwe wet legt aanzienlijke macht over onze voedselproductie in de handen van gentechreuzen als Bayer/Monsanto en Cortega. Ondanks verzet van boeren, burgers en volksvertegenwoordigers kunnen bedrijven straks patenten vastleggen op planten die bewerkt zijn met nieuwe gentechnieken en op bepaalde essentiële eigenschappen van planten. Patenten leiden tot monopolisering van ons voedsel, bedreigen de voedselzekerheid, en maken boeren en kleine veredelaars kwetsbaar voor dure rechtszaken. ”Het Europees Parlement verzette zich aanvankelijk tegen de mogelijkheid om patenten vast te leggen op nieuwe gentech-gewassen, maar de hoofd-onderhandelaar van de Christen-democraten ging uiteindelijk toch akkoord.

Gif-resistente gewassen wel nog op risico’s getoetst

Genetisch gemanipuleerde gewassen die resistent zijn gemaakt tegen landbouwgif moeten in de toekomst wél nog op risico’s worden beoordeeld voordat ze eventueel worden toegelaten. De Partij voor de Dieren heeft daar hard voor gestreden tijdens de onderhandelingen, want landbouwgif-resistente voedselgewassen zorgen voor meer gifgebruik en zijn schadelijk voor bijen en onze natuur. Dankzij de Partij voor de Dieren mogen ook gentech-planten die zelf gifstoffen aanmaken waar insecten aan doodgaan, niet zomaar zonder risicobeoordeling toegelaten worden. Dat zijn kleine meevallers in een verder heel slechte wet,” aldus de Partij voor de Dieren.

Biologische sector niet langer gegarandeerd gentech-vrij

De nieuwe wet is een grote bedreiging voor de biologische sector, en voor andere boeren en producenten die gentechvrij willen werken. Hoewel de nieuwe gen-technieken niet zijn toegestaan in de biologische sector, zal het moeilijk zijn om vermenging te voorkomen. Wanneer dat gebeurt, mogen de producten nog steeds als 'biologisch' verkocht worden. De Partij voor de Dieren vreest dat dit het vertrouwen in het biologische keurmerk ondermijnt en heeft tevergeefs aangedrongen op verdere maatregelen om vermenging van gentech en andere gewassen te voorkomen. Zo diende de Partij voor de Dieren een voorstel in om bufferzones aan te houden tussen gentech-velden en biologische- en conventionele landbouwzones, maar dit voorstel is niet overgenomen door de EU-landen en het Europees Parlement.

Tegen

De Partij voor de Dieren zal in de Milieucommissie van het Europees Parlement tegen het voorlopige akkoord stemmen en trachten het akkoord over de gentechwet te doorbreken door opnieuw amendementen in te dienen zodra het Europees Parlement erover stemt.