Partij voor de Dieren domineert land­bouw­debat


31 oktober 2007

Vanmiddag begon het debat over de landbouwbegroting in de Tweede Kamer. De Partij voor de Dieren heeft met vijftig minuten de meeste spreektijd gegeven aan dit belangrijke debat over het welzijn van de honderden miljoenen dieren in nederland. Dit tot groot ongenoegen van woordvoerder Atsma van het CDA die liever het debat had beperkt tot boerenbelangen. Lees hieronder de bijdrage:

Bijdrage Partij voor de Dieren Landbouwbegroting
31 oktober 2007

Voorzitter.

Dieren zijn niet als mensen, zei minister Verburg bij de presentatie van haar nota dierenwelzijn. Wat jammer is, dat de minister zich daarmee niet uitsprak over dierenwelzijn, maar vooral over wat dieren NIET zijn. En de minister heeft gelijk: mensen verschillen op twee belangrijke punten van dieren. Mensen kunnen vooruit kijken en de gevolgen van hun daden voor de iets verder gelegen toekomst overzien. En mensen kunnen moreel ethische afwegingen maken. En laten dat nu juist de twee eigenschappen zijn die veel mensen niet lijken te gebruiken wanneer het over hun omgang met dieren gaat.

Bescherm de dieren tegen de beesten, was enkele jaren geleden een campagnethema, en iedereen begreep dat. Het zijn de mensen die als enige levende soort hun leefomgeving verwoesten en het zijn de mensen die onmenselijk wrede dingen doen met dieren. Dieren zijn niet als mensen met dezelfde mensenwensen, zei de minister die kennelijk met terugwerkende kracht wilde afrekenen met meneer de Uil die haar vanaf haar 11e voorlas uit de Fabeltjeskrant.

In het financiële dagblad konden we gisteren lezen dat de minister pas in het zelfde jaar dat ze begon met paardrijden het besef ontwikkelde dat een paard heel wat anders is dan een koe. Ze vindt het niet zielig als kalfjes direct na hun geboorte weg worden gehaald bij hun moeder. Dat huisdieren en vee nu eenmaal verschillen heeft Gerritje Verburg met de paplepel ingegoten gekregen. Paarden zijn sociale dieren, maar koeien, kippen en varkens, tsja, daar kun je mee doen wat je wilt, zo wordt duidelijk uit het interview.

Helaas lijkt de minister weinig opgestoken te hebben van integratie, want ze spreekt smalend over stedelingen die niks van dieren begrijpen. Mensen in de steden zijn dom, hebben geen verstand van dieren, voorzitter. En mensen op het platteland weten precies wat dieren toekomt. Wat een achterhaald wereldbeeld. Ook een beeld dat in het geheel niet overeenkomt met hoe Nederlanders over dierenwelzijn denken. Dat blijkt nota bene uit de uitkomst úw enquête, of zou ook daar alleen aan stedelingen gevraagd zijn of ze dierenwelzijn belangrijk vinden?

De wereld ziet er anders uit dan toen Gerritje Verburg 11 jaar was, voorzitter.

Inmiddels leven we in het meest veedichte land ter wereld en zijn we verantwoordelijk voor de grootste massaslachting van levende wezens in de geschiedenis. Juist omdat dieren niet als mensen zijn, zullen wij voor ze moeten zorgen. We moeten onze verantwoordelijkheid nemen en ze niet martelen als we daar een kwartje aan kunnen verdienen. Zo’n behandeling is met geen enkel wereldbeeld, levensbeschouwing of geweten te rijmen. Ik roep de minister op om meer oog te hebben voor de morele blinde vlek van onze samenleving. Paul Cliteur voorspelt dat we binnen 50 jaar in schaamte zullen omzien naar wat we dieren hebben aangedaan.

Dit beleid dat korte termijn economie boven lange termijn ecologie stelt, doet niet alleen dieren ernstig tekort, maar ook boeren, burgers en buitenlui.

Steeds meer mensen vinden dat dierenwelzijn een belangrijk thema is (zoals vandaag bleek uit onderzoek dat de minister zélf heeft laten instellen). Het is bedroevend dat de politiek vooralsnog blijft steken in diervriendelijke woorden en niet komt tot diervriendelijke dáden, althans niet in een fatsoenlijk tempo.

Bijna een jaar geleden maakte de Partij voor de Dieren haar entree in de Kamer en nog nooit is er in dit huis zoveel gesproken over dierenwelzijn als nu. Ex-minister Veerman signaleerde tijdens de vorige begrotingsbehandeling dat 80% van de spreektijd over dierenwelzijn ging. Collega Atsma merkte op dat de politiek gegijzeld zou worden door de Partij voor de Dieren (dank u wel collega Atsma voor deze flatteuze omschrijving van onze inzet). Hij hoopte dat het eindelijk weer eens niet over de dieren zou gaan maar over de boeren.

De minister probeerde op onze 5e verjaardag nog haar beklag te doen dat er nota bene twee ambtenaren nodig zouden zijn voor de beantwoording van onze kamervragen. Ze realiseerde zich mogelijk niet dat het gaat om slechts 2 van de 350.000 rijksambtenaren die dit land telt, van wie er verder weinig bezig zijn met het welzijn van de dieren. De Partij voor de Dieren veroorzaakt een ongemakkelijk gevoel, en dat is héél goed. Dat vinden ook de 2% van de kiezers die PvdD gestemd hebben en de 8% van de kiezers die dat volgens Maurice de Hond overwogen en nog steeds overwegen.

Of de voormalige landbouwcoalitie in dit huis dat nu leuk vindt of niet, er gaan belangrijke dingen veranderen in Nederland. En wel op korte termijn. Zelfs als de minister en een deel van het parlement nog hevig tegenspartelen. Dat blijkt bijvoorbeeld ook uit aangenomen moties die een betere bescherming van dieren beogen. Zoals een verbod op de verrijkte kooi. Zoals een verbod op drijf- én drukjacht zoals de kamer al tweemaal vroeg. En ik kan u verzekeren: dit is nog maar het begin!

Maar wie verwachtte dat na drie zeer dieronvriendelijke kabinetten Balkenende, 2007 een beter jaar zou zijn voor de dieren juicht te vroeg. Ondanks veelbelovende woorden in het regeerakkoord. De verbetering van het welzijn van dieren krijgt in de verkiezingsprogramma’s van veel partijen meer aandacht dan in de dagelijkse praktijk. Veel woorden, weinig daden, voorzitter.

Ik kan vandaag alvast verklappen dat we het stemgedrag van alle partijen in dit huis op het gebied van dierenwelzijn in een stemmingsmonitor op internet zullen gaan weergeven. Als een soort digitale waakhond. Ook dat zal erg gaan helpen om verkiezingsbeloftes werkelijkheid te laten worden.

We kregen dit jaar het eerste regeerakkoord ooit waarin het streven naar een beter dierenwelzijn is genoemd. Daarna was het echter lange tijd stil. Heel erg stil. Bij elk overleg tussen de Kamer en de minister van landbouw werd een ontluisterend gebrek aan daadkracht routineus afgedaan met de woorden ‘dat komt in de Nota Dierenwelzijn’.Leest u straks mijn nota maar eens.

En als het aan het CDA ligt zou dat ook weer de wegwezer van vandaag moeten worden. Dát gaat dus niet gebeuren, voorzitter. De dieren en de mensen die willen dat er wordt opgekomen voor de belangen van dieren hebben al veel te lang moeten wachten op het onwillige getreuzel door leden van de voormalige landbouwcoalitie inclusief de PvdA die de plek lijkt in te nemen van de weggevallen LPF.

[promotie bio industrie]
Tot nu toe was de 200 dagen durende ambtstermijn van de minister van landbouw niet meer dan één grote verwijsshow naar de nota. De afgelopen maanden is maar liefst vijftig keer verwezen naar de nota dierenwelzijn om geen antwoord te hoeven geven op gestelde vragen over het welzijn van dieren.

Terwijl andere ministers hun beleid uitstippelden, vulde minister Verburg haar dagen met het promoten van de showstallen van de varkenssector, het melken van een koe en het serveren van melk in de ministerraad voor de promotie van zuivelgigant Campina. En een bezoek aan China om de deuren te openen voor grootschalige export van varkensvlees dat hier met Europese subsidies in koelhuizen ligt opgeslagen én de export van blank kalfsvlees door de van Drie group. Kalfjes die bewust worden opgezadeld met bloedarmoede vanwege het kleurfetisjisme van sommige vleesconsumenten. Bloedarmoedig vlees waarvan Nederland een van de grootste producenten ter wereld is.

De Partij voor de Dieren vindt het onaanvaardbaar dat de minister zich voor het karretje van de bio-industie laat spannen om een dieronvriendelijke, onduurzame en klimaatbelastende industrie nog meer groeikansen te geven. Een minister dient zich in te zetten voor de collectieve zaak en niet voor het winstbejag van welke sector dan ook. U bent minister, dienaar van de burgers, en niet president commissaris van de bio-industrie. Varkens zijn intelligente dieren, geen voorwerpen die eigenlijk bedoeld zijn om in dunne plakjes te snijden na een kort en ellendig leven. Is dit bio-industrie-beleid wat het CDA in het algemeen en deze minister in het bijzonder wenst te verstaan onder “rentmeesterschap”? Graag een reactie.

[dierziekten]
De intensieve veehouderij sleept zich van dierziektecrisis naar dierziektecrisis . De veehouderij graaft daarmee niet alleen haar eigen graf en dat van miljoenen gezonde dieren die massaal gedood worden (wie heeft de beelden van koeien en varkens in grote grijpers niet op het netvlies?). Zij creëert ook levensgrote gevaren voor de volksgezondheid.

Veel meer varkenshouders dan eerst werd aangenomen (31%) zijn besmet met de resistente MRSA bacterie. Zij vormen daarmee niet alleen een groot risico voor zichzelf, maar ook voor hun kinderen en omgeving. Puur en alleen omdat varkenshouders en kalvermesters hun dieren volpompen met antibiotica. De bio-industrie is zo ziek dat ze preventief aan de zware antibiotica moet, en daarmee ook een gevaar voor de volksgezondheid vormt. 508 ton antibiotica per jaar (volgens minister Klink), een tikkende tijdbom. Ziekenhuizen gaan er al toe over om varkenshouders en hun familie in quarantaine te zetten bij opname. Maatregelen worden uitgesteld tot sint jutemis. Moeten we echt wachten tot het kalf verdronken is? Graag uw reactie!

De minister van Volksgezondheid sluit niet uit dat voor omwonenden van intensieve veehouderijen ook besmettingsgevaar dreigt.

In de VS blijkt dat stafylokokken gevonden worden in een ruim gebied rondom grootschalige en intensieve veehouderij.

Hoeveel risico moeten burgers lopen voordat deze minister ingrijpt? Wat moeten de inwoners van Vroomshoop, Marle, Hellendoorn en al die andere plaatsen waar de roze invasie gepland is? Kunt en wilt u hun veiligheid garanderen? Of is geld verdienen echt belangrijker voor dit kabinet dan de gezondheid en het welzijn van mensen en dieren? Graag een reactie.

Vogelpest, MRSA, MKZ, Q-koorts en varkenspest. Ziekten, die de intensieve veehouderij keer op keer over zichzelf afroept door teveel dieren, te dicht bij elkaar op te proppen in kleine hokken en kooien. Miljoenen dieren worden jaarlijks door Europa gesleept. Deze diertransporten veroorzaken niet alleen grote ellende bij de dieren, maar zorgen ook voor een levensgroot gevaar van dierziektenuitbraken en besmetting van mensen.

De angst voor een MKZ uitbraak en ook de uitbraken van ook voor de mens levensgevaarlijke, vogelpest blijft voortdurend aanwezig. Dit vraagt om een structurele aanpak waar de bescherming van mens en dier centraal staat. Het reduceren van de veestapel is de meest effectieve aanpak. Naast vaccinatieprogramma´s en een stop op het gesleep met levende dieren. Graag een reactie.

De FAO stelt dat intensieve veehouderij het gevaar van de verspreiding van dierziekten ernstig vergroot, maar de minister wil – zelfs met een pandemie onderweg die volgens FAO en WHO die z’n gelijke niet kent - liever wachten op de resultaten van aanvullend onderzoek.

De minister van landbouw houdt een sector die op de rand van moreel en financieel bankroet staat de hand boven het hoofd. Bij elke uitbraak van vogelpest in Duitsland of Frankrijk wordt hier angstig naar de lucht gewezen om de overvliegende trekvogels de schuld te geven.

Dat de wereldvoedselorganisatie bekend maakte dat niet trekvogels, maar de transporten van pluimvee verreweg de belangrijkste veroorzaker zijn van vogelpest, werd handig gedownplayd. En die transporten zijn zelfs naar de risico gebieden met vogelpest gewoon doorgegaan. Graag een antwoord van de minister op de vraag hoe het dierziektenbeleid in 2008 wél rekening houdt met de werkelijke gevaren die in de eerste plaats worden veroorzaakt door de bio-industrie?

[ammoniak en reconstructie]
Nederland importeert grote hoeveelheden voer, exporteert grote hoeveelheden varkensvlees en de rommel, die houden we hier. Aldus Ex-minister Veerman die het aan het einde van zijn ambtstermijn helderder zag dan tijdens zijn ministerschap. Hij zei dat het systeem is vastgelopen. Wat gaat u doen met die erfenis, voorzitter? 70 miljard kilo mest produceren we hier. Dat is 4000 kilo per Nederlander per jaar. Ik schat 60 keer uw eigen lichaamsgewicht in poep en dat voor elke Nederlander. Hoe lang willen we nog een drekfiguur slaan door onze lucht, onze bodem en ons grondwater te vervuilen? Graag een reactie.

Onze ammoniak uitstoot, veroorzaakt door de veehouderij behoort tot de hoogste ter wereld. De maatschappelijke kosten voor deze vervuiling van lucht, bodem en water overschrijden jaarlijks de 2,1 miljard euro. Een bedrag dat de burger via de belasting mag ophoesten om een doorgedraaide sector te bekostigen. Het ‘vervuiler betaalt principe’ mag dan wel de automobilist treffen, de veehouderij krijgt miljoenen per jaar aan subsidie (luchtwassers, 8 miljoen in 2008). Hoe lang nog gaat deze minister door met de ene vervuiler te laten betalen en de andere vervuiler te subsidiëren? Voor het exploiteren van dieren, natuur en milieu op een misdadige manier die indruist tegen alle natuurwetten? Graag een reactie.

De opzet voor de maatschappelijke kosten/baten analyse van de intensieve veehouderij die deze minister heeft uitgezet, was wetenschappelijk volstrekt onvoldoende. Maatschappelijke organisaties zagen zich genoodzaakt uit het overleg te stappen. Hoe kan ‘het de vervuiler betaalt principe’ wat dit kabinet aanhangt adequaat worden vormgegeven als de minister niet eens moeite doet een fatsoenlijk onderzoek te gelasten of zelf deskundigheid in huis te halen? Misschien is het aanstellen van twee extra ambtenaren een idee? Graag een reactie.

Zo moeilijk is die rekensom van de maatschappelijke kosten en baten overigens niet. Het LEI berekende dat minstens een krimp van 70% van de veestapel nodig is om de noodzakelijke vermindering van ammoniakuitstoot te bewerkstelligen. Ammoniakuitstoot leidt niet alleen tot vernietiging van waardevolle natuur, maar ook tot grote gezondheidsproblemen bij mensen (CARA patiënten).

De ammoniakuitstoot in het gebied rondom de Peel is het hoogste ter wereld. En toch worden maatregelen om de uitstoot terug te dringen keer op keer versoepeld. In plaats van een reductie van de veestapel werd zelfs het maximaal aantal dieren dat een veehouder mag hebben losgelaten. Om zo ruim baan te maken voor de komst van varkensflats en megabedrijven op het platteland. En dat terwijl een paar jaar eerder miljoenen aan publieke middelen zijn uitgegeven om productierechten op te kopen.

De minister heeft toegezegd het plafond van dierrechten te handhaven. Maar de sector wil dierrechten gratis ontvangen of zelfs helemaal afgeschaft wil zien. Graag zou ik een herhaling van de toezegging willen ontvangen van de minister, want zij heeft al vaker laten zien dat eerdere toezeggingen onder druk van de sector weer teruggeschroefd worden (100% klepcontrole).

De grote varkensconglomeraten met romantische namen als Family farmers hebben vorig jaar handig gebruik maakt van gratis dierrechten om hun plannen voor bedrijven met 30.000 varkens te realiseren. Geen Nederlander zit te wachten op een varkensstal van 8 voetbalvelden groot en twee of meer verdiepingen hoog. Kleine familiebedrijven en burgers in CDA gedomineerde gemeenten komen in opstand. De minister legt de bal bij provincies en gemeenten. Deze maatschappelijke vraagstukken eisen een centrale sturende rol van de overheid. Graag een reactie.

Na de uitbraak van de varkenspest tien jaar geleden, is het heilloze plan van de reconstructie wel een van de sturende rollen geweest die deze overheid op zich nam. Vooral vanuit de gedachte dat de grote risico’s van nog een dierziekte uitbraak teveel geld zouden kosten. Maar de ‘oplossing’ is een dure. Meer dan zeven miljard euro kost deze service aan de bio-industrie, terwijl we nu worden getrakteerd op 62 plannen voor megabedrijven die door de reconstructie vrij spel hebben.

Voorzitter. Het halveren van de veestapel zou een veel goedkopere, effectievere en betere oplossing zijn voor onze samenleving. Wat is de maatschappelijke meerwaarde van de bio-industrie die een bedrag van 7 miljard vraagt? Hetzelfde geldt voor de vele investeringssubsidies die dit ministerie nog in petto heeft om de troep van deze bio-industrie wit te wassen.

Volgend jaar wordt meer dan 8 miljoen euro uitgegeven aan subsidie op luchtwassers. Die moeten de vervuilde lucht van opgesloten dieren schoon wassen, wat niet eens gaat lukken. De Partij voor de Dieren vindt het onbegrijpelijk dat een overheid dáár wel geld voor heeft, maar bij het verbeteren van het welzijn van dieren nauwelijks meer dan een cent per productiedier wil uittrekken. Wat een beschamende vertoning! Graag een reactie.

De strijd om zo goedkoop mogelijke bulkproductie zal de Nederlandse landbouw hoe dan ook verliezen. De arbeid in Nederland is zoveel duurder en de gronddruk zoveel hoger dan aan de randen van Europa (Polen, Oekraïne), dat de concurrentieslag zal worden verloren. En Nederlandse veehouders kennen nu nog het zachte matras van de beschermde wereldmarkt. Als de importheffingen op varkensvlees en kippenvlees worden afgeschaft zal Nederland de concurrentieslag om het goedkoopste stukje vlees onherroepelijk verliezen.

Nederland is gewoon de verkeerde plek om het trucje van veel voor minder uit te halen. Dat vraagt om een rigoureuze omslag in het denken van deze minister. Graag een reactie.

[Klimaat & roep om collectieve aanpak collectieve problemen]
De veehouderij is wereldwijd verantwoordelijk voor 18% van de uitstoot van broeikasgassen. Meer dan de uitstoot van verkeer en vervoer samen. Een minister die een toekomst wil bieden aan boeren, burgers én buitenlui, een minister die het agrarisch gezinsbedrijf toekomst wil geven, zou het eten van minder vlees moeten promoten en moeten streven naar een kleinere, milieuvriendelijke, diervriendelijke veehouderij.

Voorzitter. Het is hoog tijd voor maatregelen om het dierenwelzijn van de productiedieren in Nederland werkelijk te verbeteren. Om de ongebreidelde groei van de bio-industrie en onverdoofde castratie, snavelkappen, tandvijlen en staartknippen te stoppen. Het is tijd voor maatregelen om de veehouderij niet langer te ontzien bij de noodzakelijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en ammoniak.

Meer dan honderdduizend burgers ondertekenden het burgerinitiatief Stop Fout Vlees . 70% van de burgers, een ruime meerderheid dus, zegt niet te willen kiezen voor een slecht product en vraagt de overheid het voortouw te nemen. En driekwart van de burgers heeft in een onderzoek van de minister laten weten dierenwelzijn belangrijk te vinden.

De antwoorden van de plattelanders verschillen overigens niet van die van de stedelingen (waarmee een hardnekkig misverstand bij deze minister kan worden weggenomen). Een ruime meerderheid stelt dat de overheid moet zorgen dat wat er in de schappen ligt minimaal een basisniveau aan maatschappelijke waarden vertegenwoordigt zoals een goed dierenwelzijn. Zij vragen van de overheid collectieve waarden ook collectief aan te pakken. Graag een reactie.

De minister zegt dat burgers het probleem zelf maar moeten oplossen door bewust te consumeren. Maar voorzitter, 70% van de dierlijke producten wordt geëxporteerd. Zelfs als alle Nederlanders aan de diervriendelijke vlees en zuivel zouden gaan dan nog wordt het overgrote deel elders gedumpt. Daar helpen binnenlandse campagnes niet tegen, dat begrijpt iedereen. De overheid zal daarom daadkracht moeten tonen met wettelijke kaders. Graag een reactie van deze minister.

En burgers hebben in hun roep om een daadkrachtig overheidsoptreden de wetenschap aan hun zijde. Dat Al Gore en de IPCC de Nobelprijs hebben gekregen voor de vrede is veelzeggend. Een prijs voor het behouden van wereldvrede in de toekomst. De strijd om de schaarse natuurlijke hulpbronnen zal, onder druk van de opwarming van de aarde, alleen nog maar verhevigen als we het roer niet omgooien.


[transitie naar plantaardig voedsel]
En juist de veehouderij, de productie van dierlijke eiwitten, legt een groot beslag op die natuurlijke hulpbronnen. De productie van 1 kilo rundvlees vergt 100.000 liter water. De productie van 1 kilo rundvlees zorgt voor een uitstoot van 36 kg CO2, net zoveel als drie uur rondrijden met je auto terwijl je thuis de lichten aan laat. Leg dat de kinderen in dit land maar eens uit, in plaats van ze op te roepen om hazen te gaan vangen en die thuis in de pan te stoppen om zo dichter bij de natuur te komen!

Het consumeren van vlees en dierlijke producten tegen hoge maatschappelijke kosten en onethisch lage prijzen is onhoudbaar. Een ei kost nu net zoveel als dertig jaar geleden en een pak melk is goedkoper dan een fles bronwater. Zelfs ‘de Boerderij’ stelde enkele weken terug dat de overmatige consumptie van vlees niet langer houdbaar is en dat steeds meer mensen kiezen voor een vleesloze dag of een geheel plantaardig voedselpakket. Vlees in de huidige productie-omvang is over de datum, voorzitter. Ons land telt maar liefst 750.000 vegetariërs en 3,5 miljoen vleesverlaters. Het einde van de bio-industrie is in zicht en het zou een geweldige impuls zijn als deze regering die conclusie met de burgers zou delen, in plaats van koste wat het kost deze schandvlek van de samenleving te bedekken met de mantel van Lucratas (de op geld beluste tegenhanger van charitas).

De voordelen van het verminderen van de vleesconsumptie zijn onmiskenbaar. Biodiversiteit, klimaat, water, volksgezondheid, milieu en dierenwelzijn hebben er baat bij. Wetenschappers van de VU gaven deze week nog aan dat Nederland een belangrijke bijdrage kan leveren door minder eiwit te eten, plantaardiger te eten en het resterende deel te vervangen door duurzaam vlees. Waarom laat de minister deze kansen liggen? Graag een reactie.

Europa geeft ruimte om bijvoorbeeld producten afkomstig van genetische manipulatie te weigeren, waarvan Oostenrijk gebruik heeft gemaakt. Graag willen we van u vernemen of en hoe u deze vrijheid voor Nederland wilt benutten bij het weigeren van onfatsoenlijk geproduceerde of ethisch beladen producten van elders. Graag uw reactie.

[Landbouwbegroting]
Voorzitter. De landbouwbegroting gaat niet alleen over het welzijn van dieren in de bio-industrie. Maar ook over de zorg voor huisdieren, de ruimte die we geven aan in het wild levende dieren, proefdieren en het lot van circusdieren. Ondanks een dringend beroep uit gemeenten als Amsterdam laat u circusdieren over aan hun droeve lot.

Al deze dieren, honderden miljoenen, vragen via de kiezers van de Partij voor de Dieren en vele anderen om een beter leven. Maar deze regering laat het keer op keer afweten. Ook in de Nota Dierenwelzijn die ons nog steeds als een sojaworst wordt voorgehouden, terwijl het in werkelijkheid niet meer is dan een ordinaire bloedworst van zeer twijfelachtige kwaliteit.

De Dierenwelzijnsnota is een rechtstreekse oorlogsverklaring aan iedereen die voor dieren op wil komen. Als het waar is dat de beschaving van een samenleving zich laat afmeten aan de wijze waarop ze met haar dieren omgaat, dan is er sprake van een ronduit onbeschaafde nota.

Deze nota staat haaks op de wens van de grote meerderheid van de Nederlandse bevolking om een beter dierenwelzijn én strengere regels van een actieve overheid. De minister laat zich vooral leiden door het mechanisme van de markt om dieren zogenaamd een beter leven te bezorgen. De enige verantwoordelijkheid die de minister zich zelf wil toerekenen is de zorg voor het te dikke huisdier. Want dieren zijn nu eenmaal niet zoals mensen!

[chippen katten]
Ieder jaar komen echter er honderdduizenden afgedankte huisdieren in de Nederlandse dierenasielen terecht. De minister laat de verplichte identificatie en registratie alleen gelden voor honden, terwijl zij zelf weet dat 70% van de honden al gechipt is. Waarom heeft de minister ervoor gekozen om katten bij het invoeren van deze I&R verplichting buiten beschouwing te laten? Graag een reactie.

Het aantal zwerfkatten dat op straat leeft groeit al jaren. Steeds vroeger in het jaar zien dierenasielen zich genoodzaakt om een opnamestop in te voeren, wetende dat dit betekent dat in de zomervakantie de dieren op straat belanden.

[dierenasielen]
Dierenasielen staat het water aan de lippen. Zij zijn nauwelijks in staat om de eindjes aan elkaar te knopen, laat staan om een uitbreiding in personeel of opvangruimte te realiseren. Toch is de minister niet bereid het voortbestaan van deze belangrijke maatschappelijke taak te garanderen.

Dierenasielen zijn afhankelijk van de bereidwilligheid van gemeenten om financiële ondersteuning te bieden. Gaat de minister zich nu eindelijk eens hard te maken voor structurele financiële ondersteuning van dierenasielen? Graag een reactie.

[dierenambulances]
Ook dierenambulances kampen met dezelfde financiële problemen als de dierenasielen. Wat gaat de minister doen om te voorkomen dat dierenambulances failliet gaan? Wat gaat de minister doen om te voorkomen dat het inschakelen van de hulp van dierenambulances door te hoge kosten onbetaalbaar wordt voor de gemiddelde Nederlander? Graag een reactie

[RAD]
Dan de Regeling Agressieve Dieren. Na veertien jaar aanmodderen wordt deze zeer dieronvriendelijke regeling, nog maar een keer geëvalueerd. Laten we hopen dat deze evaluatie wél leidt tot goede maatregelen. Tot het zover is blíjven honden op basis van uiterlijke kenmerken ter dood veroordeeld worden en daarbij worden regelmatig grove fouten gemaakt. Hoe is dit mogelijk? Is dit niet een hele prangende reden om de regeling per direct een halt toe te roepen?

[Functioneren AID]
Dan het functioneren van de Algemene Inspectiedienst. Door de vele verschillende taken die deze dienst op haar bord heeft liggen, lijkt het er sterk op dat controles op dierenwelzijn er structureel bij in schieten.

Veel van de tijd gaat zitten in controles op de Subsidie Agrarisch Natuurbeheer en de controle op dierenwelzijn blijkt te blijven liggen. Waarom wordt er geen scheiding aangebracht tussen de zogenaamde groene en grijze controles?

Nederland heeft beruchte snelwegen die een belangrijke doorvoerroute vormen voor hondenhandelaren uit Oostbloklanden. Auto’s met kofferbakken vol puppies die te jong bij hun moeder worden weggehaald en vaak dood- en doodziek zijn. De pakkans is een lachertje, alleen als je autopech krijgt loop je het risico te worden aangehouden. Bij toeval. De handelsroutes zijn bij iedereen bekend, waarom controleert de AID daar niet?

Ook de illegale, zeer lucratieve handel in wilde dieren krijgt alle ruimte van de minister. Berberapen die in het land van herkomst dreigen uit te sterven worden volop gesmokkeld en afgemaakt omdat er een tekort is aan opvangplaatsen.

Een inspectiedienst die de belangrijke taak heeft om toe te zien op de bescherming van dieren tegen mishandeling en verwaarlozing moet goed functioneren. Maar keer op keer en blijkt er van alles mis. Al jarenlang! Is de minister bereid de Algemene Inspectie Dienst eindelijk eens door te lichten?

[inzet op dierenwelzijn in de bio industrie]
Voorzitter. Op de begroting staat 7 miljoen euro gereserveerd onder het kopje dierenwelzijn. Dat wil niet zeggen dat het ook aan het verbeteren van dierenwelzijn wordt besteed. De minister spreekt liever in mistflarden dan dat zij een gestructureerd plan presenteert. In de afgelopen jaren (2003-2004) werd er anderhalf miljoen van het dierenwelzijnsbudget besteed aan de psychosociale ondersteuning van boeren tijdens de MKZ en de vogelpestcrisis. Een nobel doel, maar totaal ongepast onder de uitgaven voor dierenwelzijn.

Ook besteedde minister in twee jaar 14 miljoen dierenwelzijnsgeld aan het noodfonds MKZ en Vogelpest. Dat is ongehoord, voorzitter! ¾ van het totaal budget voor dierenwelzijn werd weggesluisd.

Dat willen we niet nog eens meemaken. Daarom zult u helder moeten maken welke bedragen nu echt voor een verbetering van dierenwelzijn worden uitgetrokken, aan welke concrete projecten ze worden besteed, welke resultaten u verwacht en hoe u de effecten zult meten en rapporteren aan de kamer. Graag een toezegging van de minister om volgens narekenbare systematiek de dierenwelzijnsbegroting op te stellen en vóór behandeling van de nota Dierenwelzijn aan de Tweede Kamer toe te sturen.

Daar heeft u alle tijd voor, want de traditionele landbouwcoalitie in dit huis, met een zeer dubieuze rol van de Partij voor de Arbeid heeft besloten de behandeling van de nota uit te stellen. Ik hoef u vast niet uit te leggen waarom.

Regeren is vooruitzien, voorzitter. En omdat deze regering niet wenst vooruit te kijken, zal ik het doen. In de hoop dat onze voorstellen aanzetten tot een beter dierenwelzijn in 2008. Veel miniscule stapjes vooruit, afgewisseld met hier en daar forse stappen achteruit. Dát is niet de weg die een meerderheid van deze kamer aan haar kiezers verplicht is.

Op basis van verkiezingsprogramma’s is er een diervriendelijke meerderheid en met hen willen wij liever vandaag dan morgen een einde aan de bio-industrie. Maar zo lang die bio-industrie bestaat, willen we dat het lijden van dieren tot een minimum wordt beperkt. En dat betekent een einde aan alle ingrepen voor alle gehouden dieren, een fatsoenlijke leefruimte waar dieren hun natuurlijk gedrag kunnen vertonen en niet alleen wettelijke bescherming voor dieren, maar vooral ook wérkelijke bescherming.

(varkens)
Voorzitter. 7 miljoen biggen worden jaarlijks onverdoofd gecastreerd. Dat is helemaal niet nodig. De varkenshouders van Hoevevlees hebben dit najaar besloten te stoppen met castreren. Mc Donalds wil ook alleen nog maar varkensvlees van ongecastreerde biggen.

Voorzitter, om degenen die verder willen te belonen, werkt een verbod op castratie als een motor om de achterblijvers op te jagen. Wachten tot 2015 is een klap in het gezicht van voorlopers, dierenbeschermers, de varkens zelf en naar ik hoop van de PvdA (want die gaf vorig jaar tijdens de begrotingsbehandeling al aan per 2008 een verbod op castratie te willen). Graag een reactie.

De 20 miljoen vleesvarkens in Nederland leven niet als hun paar soortgenoten in de showstallen van ‘Varkens in Zicht’. Zij zitten in kleine, donkere, betonnen hokken. Het door Europa verplichte afleidingsmateriaal om te kunnen wroeten, wordt hen in Nederland nauwelijks gegund. Hier volstaat een ketting met een plastic slang er omheen, 50 cm per zes varkens. Voorzitter, dat is boerenbedrog! Wij eisen dat de minister de Europese regels naar behoren uitvoert en daar hoort deugdelijk strooisel in de hokken bij. Graag een reactie.

Knippen van de hoektanden van varkens mag vanaf 2009 niet meer, maar vijlen nog wel. Uiteraard zonder verdoving, want dierenwelzijn mag niets kosten in deze sector. Kunt u aangeven waarom u dit als een dierenwelzijnsverbetering ziet?

Voorzitter. In zeer korte tijd hebben twee spoeddebatten over de wantoestanden in de veetransporten plaatsgevonden. 7 miljoen varkens reizen jaarlijks vanuit Nederland dagenlang naar de uithoeken van Europa, zonder adequate controle of toezicht op het welzijn. Sterker nog, het Nederlandse systeem van controle en handhaving voldoet niet aan de Europese transportrichtlijn. De Partij voor de Dieren vindt het onbegrijpelijk dat een minister weigert de richtlijn naar behoren uit te voeren. Graag een reactie.

De minister heeft een toezegging gedaan om per 1 januari 2008 het GPS systeem voor veetransporteurs verplicht te stellen. Daar komt zij nu op terug en geeft daarbij de Europese Commissie de schuld. Onzin, want welk systeem het ook wordt, het zal echt niet veel afwijken van wat hier wordt gebruikt.

Het wijzen naar Europa is vooral een excuus om zelf niets te hoeven doen. Grote transporteurs die hun verantwoordelijkheid nemen hebben zo’n GPS systeem al lang in hun wagens en werken er al mee. Het zijn de achterblijvers, gebundeld in de Nederlandse Bond van Handelaren in Vee die de hakken in het zand blijven zetten. En de minister staat aan hun zijde. Onaanvaardbaar. Wij van de minister weten hoe zij dit uitstel gaat oplossen en welke noodmaatregelen zij gaat nemen om controles van transporten per 1 januari aan te vangen.

Bovendien zijn wij van mening dat het over lange afstand vervoeren van dieren onnodig dierenleed veroorzaakt en zo snel mogelijk dient te worden afgeschaft. Wij vinden een transporttijd van 2 uur het maximum. Nederland is de grootste exporteur van levende dieren in Europa en heeft vanuit de positie ook de grootste verantwoordelijkheid om iets te doen. Hoe kan een minister die zelf toegeeft dat transporten altijd gepaard gaan met veel stress bij dieren, verantwoorden dat zij strengere regels niet wenst in te voeren. Graag een reactie.

(Kippen)
Voorzitter. Dan wil ik graag ingaan op de situatie van de legkippen in Nederland. De minister zoekt een confrontatie met de kamer op dit punt omdat ze weet dat PvdA en CU hebben aangegeven hoe dan ook vast te willen houden aan een verbod op de verrijkte kooi: de legbatterij met een behangetje. Kennelijk hoopt de minister erop dat het onderwerp in de coalitie als te onbelangrijk gezien zal worden om er echt een punt van te maken.

Het gaat tenslotte maar om 2 miljoen kippen per jaar, een kniesoor die daar een kabinetscrisis voor overweegt. De 12 miljoen euro die het volgens het LEI kost om deze sector uit Nederland uit te bannen houdt echter geen rekening met de maatschappelijke ontwikkelingen.

Ik krijg het gevoel dat de minister liever verstoppertje wil spelen achter dat bedrag om zo geen echte stappen te hoeven zetten. Graag een reactie.

En dan de vleeskuikens. In Nederland worden jaarlijks 400 miljoen kuikentjes van enkele grammen in 6 weken opgefokt naar 2 kilo. In de laatste week zakken deze kippen letterlijk door hun poten. Deze vorm van dierenmishandeling is een toegestane praktijk in Nederland.

Na maanden steggelen over aantal kilo’s per vierkante meter is de Europese welzijnsrichtlijn kaalgeplukt en gestrand bij 21 kippen per vierkante meter. Voorzitter. Zoveel dieren op een kluitje kunnen niets van hun natuurlijke gedrag vertonen. En oogluikend worden in Nederland hogere dichtheden toegestaan, zelfs als meer kuikens sterven dan is toegestaan.

Het is onacceptabel dat de minister ook hier elke vorm van dierenwelzijnsverbetering aan de sector of aan Europa wil overlaten. Dat druist zelfs in tegen de uitgangspunten van haar eigen nota die over de vijf vrijheden van het dier spreekt. Kan de minister aangeven hoe deze industriële vorm van dieren houden past bij de vijf vrijheden van het dier? Graag een reactie.

(Koeien)
Nederland telt volgens de nota dierenwelzijn 1,4 miljoen melkkoeien. 15% van hen wordt inmiddels jaarrond op stal gehouden en dat percentage stijgt snel. Ook in de melkveehouderij worden koeien letterlijk uitgemolken. En de minister betaalt daar aan mee via subsidies voor stallen van meer dan duizend koeien.

Wie beweert dat melkkoeien die permanent opgesloten zitten net zo goed af zijn als hun soortgenoten in de wei, heeft geen verstand van koeien. Ook al is de minister geboren in Zwammerdam en denkt ze alles van koeien te weten. Zet de deuren open en ze rennen naar buiten.

En dat is ook wat de burger én de consument de dieren gunt: de koe hoort in de wei. De sector springt daar handig op in met weidemelk, maar verzaakt daarvoor echte regels op te stellen. Zo kunnen koeien die maar 8% van het jaar buiten worden gelucht als weidekoe worden bestempeld. Puur consumentenbedrog! Glaasjes weidemelk mogen dan rijkelijk vloeien in de ministerraad, het rondgaan met het melkpak is dan ook het enige wat deze minister wil doen aan het stimuleren van weidegang. Waar blijft het stellen van een minimum weideduur en het stellen van doelstellingen om het opstallen tegen te gaan? Graag een reactie.

(Kalverhouderij)
Per jaar worden bijna 700.000 kalveren, grotendeels onder erbarmelijke omstandigheden naar Nederland getransporteerd om hier hun korte leven te slijten in kale betonnen hokken. De minister laat zich voor het karretje spannen van de kalverindustrie om de Chinezen aan het bloedarmoedig blanke Nederlandse kalfvlees te helpen.

Een inspanning om de situatie van de meer dan 1,3 miljoen kalveren die jaarlijks in Nederland worden gefokt een beter leven te gunnen lijkt de minister teveel. Ze gaat niet verder dan het verplichten van wat rubber matten. Kalfjes zijn immers geen paarden, voorzitter, zo lazen we in het Financiële Dagblad uit de mond van de minister?

Dat de kalveren in de acht maanden dat ze leven kunstmatig bloedarmoede hebben lijkt geen punt van aandacht. Kalfjes zijn niet meer dan bijvangst van de melkproductie, melk die de kalfjes nooit zullen proeven omdat minister Verburg daar samen met de zuivelgiganten van deze wereld betere plannen mee heeft zoals kaas maken.

Voorzitter. Kalveren behoren hun korte leven goed behandeld te worden. De sector heeft laten zien dat zij die verantwoordelijkheid niet zal nemen. U bent nu aan zet. Graag een reactie.

[Halal]
Voorzitter. Nederland is een van de grootste exporteurs van halalvlees in de wereld. In andere landen is het onverdoofd slachten van dieren al lang verboden, maar hier wordt dierenleed ondergeschikt gemaakt aan economisch gewin. Onder het mom van godsdienstvrijheid. 20% van de dieren in Nederland wordt inmiddels al halal of kosjer geslacht. Elk dier in Nederlandse supermarkten of bij slagers kan onverdoofd geslacht zijn. Terwijl verdoving gewoon is toegestaan vanuit islam en jodendom.

Maar zolang het niet verplicht is en Nederlandse slachters niet uit eigen beweging verdovingskosten maken zal er weinig veranderen. Dierenmishandeling mag niet langer worden genegeerd uit zogenaamde politieke correctheid. Het moet afgelopen zijn met elke vorm van onverdoofd slachten, en wel meteen! . Graag een reactie.

[nertsen]
Nederland is de derde nertsenbontproducent ter wereld. Dit najaar, als de dieren hun wintervachtje krijgen, zullen er weer bijna 4 miljoen nertsen worden vergast en gevild. Voor een overbodig modeproduct. En dat in een land waar de overgrote meerderheid van de bevolking tegen bont is! Het feit dat de minister hier geheel aan voorbij gaat, is volstrekt ongepast.

[Jacht]
Voorzitter, nog altijd worden 2 miljoen dieren per jaar gedood voor de lol van een handjevol jagers. En een onbekend aantal wordt aangeschoten. Terwijl 97% van de bevolking volgens onderzoek van Blauw Research de plezierjacht afwijst. De voormalige landbouwcoalitie liep volledig aan de hand van de Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging om de flora- en faunawet aan flarden te schieten. Ze ziet haar laatste plannen stranden op de verkiezingsbeloften van een kamermeerderheid die dit soort middeleeuws vermaak met dieren afwijst.

(zwijnen)
Maar de meest ingewikkelde constructies worden uit de kast gehaald om dit dieronvriendelijk tijdverdrijf te legitimeren. Zo wordt bij de 1 op 1 drukjacht de indruk gewekt dat het zou gaan om één jager en één drijver die achter één zwijn aan gaan. Terwijl allang duidelijk is dat de voorgenomen vergunning het gewoon mogelijk maakt om met tientallen jagers en tientallen drijvers tegelijk achter tientallen zwijnen aan te gaan. Graag een reactie.

Allang is duidelijk dat er geen campinghouder met een deugdelijk hek is die last heeft van zwijnen. Allang is duidelijk dat de situaties waar zwijnen verkeersoverlast op snelwegen zouden opleveren voor 100% te verwijten zijn aan Rijkswaterstaat.

Het zwijn is geen boosdoener, maar slachtoffer. De jager is geen probleemoplosser, maar probleemveroorzaker. Is de minister bereid definitief toe te zeggen dat ze volgens de wens van de kamer géén drukjacht zal toestaan?

Stroperijmethoden waarbij beschermde predatoren zoals roofvogels door jagers als concurrent uit de weg geruimd worden, zijn aan de orde van de dag. Kan de minister helder maken hoeveel fte’s er beschikbaar zijn voor de controle op de jacht?

Voorzitter, stropers zijn jagers zonder vergunning, jagers zijn in veel gevallen stropers mét vergunning. Het kan niet zo kan zijn dat jagers én dierenpolitie-agent, én aanklager, én rechter én beul én leverancier aan de poelier tegelijk kunnen zijn. Dat is teveel in één persoon verenigd. Graag een reactie.

Afgelopen week vond in Renkum een jachtpartij plaats waarbij een maisveld gemaaid werd van buiten naar binnen. De in het veld aanwezige dieren werden steeds verder in het nauw gedreven totdat ze niet anders konden dan in doodsnood te vluchten voor de oogstmachine. Laffe en makkelijke jachtmethodes. Graag hoor ik van de minister wat haar opvatting is over deze mechanische drijfjacht. Bent u bereid tot een verbod op dergelijke zeer wrede methoden?

(Vossen)
Ook wil ik van de minister weten of ze bereid is de jacht op vossen in draag- en zoogtijd op te schorten zodat drachtige en zogende dieren niet langer slachtoffer kunnen zijn van de jagers.

(ganzen)
Uit uw onderzoek blijkt dat er veelbelovende en diervriendelijke methodes zijn om ganzenoverlast te voorkomen of te beperken. Het geweer zou niet anders dan een laatste middel mogen zijn, omdat wetenschappelijk is vastgesteld dat predatie niet bepalend is voor de omvang van populaties. We zijn verheugd dat u onze mening deelt. Ik begrijp dan ook niet dat de minister de gans op de menukaart wil zetten en daar meer dan 30.000 euro voor heeft neergeteld.

[Afsluiting]
De stemmingmakerij van deze minister om te suggereren dat het teveel gevraagd is om twee ambtenaren bezig te laten zijn met beantwoording van vragen over het welzijn van dieren, laat zien hoe weinig er tot nu toe is nagedacht over dit onderwerp. De tijd dat je als minister geen enkele verantwoording dacht te hoeven afleggen aan de dieren en aan de diervriendelijke kiezers in dit land is definitief voorbij voorzitter.

Het beeld van de haas in de marathon zal de minister die net in China erg hard gelopen heeft, niet alleen voor de kalver- en de varkenssector, maar ook als sportieve uitdaging, zeker aanspreken.

Wij zijn uw sportieve uitdaging. We zijn aan de race voor een beter dierenwelzijn begonnen, deze week exact 5 jaar geleden met de bedoeling “haas in de marathon te zijn”. Maar net als Noah Bor voelden we onderweg dat we niet zouden moeten uitstappen maar doorlopen en dat hebben we gedaan.

Ik beloof u dat wanneer u niet ons tempo kunt of wil volgen op het gebied van de verbetering van dierenwelzijn, dat niet wij zullen uitstappen. En dat geldt ook voor de andere partijen in dit huis. Het uitstappen zal dan het lot zijn van de lopers die dieren blijven zien als dingen. Dingen, die de mens ongestraft en ongelimiteerd kan gebruiken voor zijn eigen behoeften.

En daarom, voorzitter, zijn we van mening dat er zo snel mogelijk een einde moet komen aan de bio-industrie. Dank u wel.

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws

    Abonneer op de nieuwsbrief