Opinie: Kiesraad: "heeft u ook stickers?"


23 april 2014

Zijn lijstduwers een vorm van kiezersbedrog? Integendeel, de Partij voor de Dieren koos ervoor opinieleiders als lijstduwer te vragen. Schrijvers, denkers, wetenschappers en anderen die niet de ambitie hebben zitting te nemen in het parlement, maar willen fungeren als een comité van aanbeveling voor de kiezer.

Zoals elke partij meer kandidaten heeft dan er verkiesbare plaatsen zijn, soms politici uit andere gremia, soms bestuurders, soms partijtijgers, maar veelal zonder de ambitie echt zitting te nemen.

In ons geval is de aanwezigheid van intellectuelen en kunstenaars op de kandidatenlijst een bevestiging voor kiezers dat ze zich kunnen vinden in het verkiezingsprogramma en de koers van de Partij voor de Dieren. Als voorproevers die het partijprogramma zorgvuldig lazen voor ze er hun naam aan verbonden.

Omdat dieren, natuur en milieu geen grenzen kennen, vroeg de Partij voor de Dieren of ook niet-Nederlanders geplaatst konden worden op de kieslijst van de partij.

De Kiesraad liet ons op 7 maart weten dat daartegen geen enkel bezwaar bestond. De juridische dienst van de Kiesraad liet weten dat zelfs kandidaten van buiten de EU niet op problemen zouden stuiten. “Als u een Japanse kandidaat heeft, is dat geen schrappingsgrond, pas als de kandidaat gekozen is en zitting wil nemen in het Europees Parlement kan er bij het aanbieden van de geloofsbrieven een probleem ontstaan wanneer blijkt dat hij geen ingezetene van de EU is”.

Een geweldige kans om het planeetbrede programma, gesteund door opinieleiders uit andere werelddelen, duidelijk te maken voor wie onverhoopt niet verder zou kijken dan de naam van de partij lang is. We vroegen na het positieve advies van de Kiesraad niet alleen de bekende Amerikaans/Britse dierenrechtenactiviste Ingrid Newkirk en de Britse schrijver Redmond O’Hanlon, maar ook de Australische nobelprijswinnaar John.M.Coetzee, de Canadese professor Will Kymlicka en de Amerikaanse geestelijk vader van de dierenrechtenbeweging prof Tom Regan. Allen wilden ze graag op de kandidatenlijst van de eerste politieke partij die niet de kortetermijnbelangen van de eigen soort centraal stelt.

Tot de Kiesraad kennelijk spijt kreeg van haar eerdere advies. Op 1 april, een week voor sluiting van de kandidaatstellingstermijn, meldde de Kiesraad een aanvullend obstakel dat alle schijn van ambtelijke spitsvondigheid in zich draagt.

De Kieswet vormde weliswaar geen belemmering voor het plaatsen van kandidaten van buiten de EU op de kieslijst, maar in de krochten van de vreemdelingenwetgeving had de Kiesraad een nieuwe voorwaarde gevonden. Kandidaten van buiten de EU zouden om zich deugdelijk te kunnen legitimeren een sticker ‘Verblijfsaantekening Algemeen’ in hun paspoort moeten hebben, als bewijs van hun verblijfsrechtelijke positie, ze moeten kunnen aantonen dat ze legaal in Nederland konden verblijven.

Een sticker die gratis en direct te verkrijgen zou zijn bij de IND in Hoofddorp, waarvoor de kandidaten dan wel even vanuit Australië, de VS en Canada naar Nederland zouden moeten vliegen vóór 8 april.

Ronduit gezocht, omdat de Kieswet een dergelijke eis niet stelt en de IND de sticker nauwelijks meer uitgeeft en niet meer handhaaft bij vreemdelingen die de sticker niet hebben.

Sterker: reizigers uit Australië, de VS en Canada kunnen zonder een dergelijke sticker en zonder visum probleemloos en legaal 3 maanden in Nederland verblijven.

Wanneer de paspoorten van Coetzee, Kymlicka en Regan toereikend zijn om op Schiphol zonder problemen Nederland binnen te komen, moeten ze ook toereikend zijn om te dienen als legitimatie ten behoeve van de Kiesraad. Toen Maarten ’t Hart in 2004 als lijstduwer van de Partij voor de Dieren niet over een paspoort beschikte en aanbood zich in persoon te legitimeren, stelde de Kiesraad dat dat niet mogelijk was, alleen een paspoort vormde wettige legitimatie.

Nu lijkt de omgekeerde redenering te worden gevolgd: niet het paspoort is toereikend, maar de persoon zou zich moeten melden. De Kieswet kent geen belemmering, de kandidaten hebben een instemmingsverklaring en een kopie van hun paspoort geleverd en de aanvullende eis van de Kiesraad kent geen wettelijke grond.

Om die reden leggen we de zaak voor aan de Raad van State. Tussentijds kunnen de andere lijstduwers Mensje van Keulen, A.F.Th van der Heijden, Maarten Biesheuvel, Jan Siebelink, Eddy Terstall, Ewald Engelen, Paul Cliteur, Peter Nicolai, Annemarie Postma, Babette van Veen, Guido Weijers, Jan Peter Cruiming, Redmond O’Hanlon en Ingrid Newkirk al gewoon aan de slag. Hun paspoorten zijn inmiddels door de Kiesraad goedgekeurd.

Lieke Keller
Campagneleider Partij voor de Dieren

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws

    Abonneer op de nieuwsbrief